“90 gương mặt thân quen” - Nhà báo, NSNA Ngô Minh Đạo kỷ niệm sinh nhật lần thứ 90, ra mắt tập sách Chân dung NSNA Việt Nam

Nhà báo, NSNA Ngô Minh Đạo sinh năm 1937, ông bắt đầu sự nghiệp từ những năm 1950; thuộc lớp những phóng viên nhiếp ảnh đầu tiên của TTXVN, nguyên là phóng viên chiến trường, phóng viên ảnh của nhiều đời lãnh đạo Đảng và Thủ tướng Chính phủ.

Ông đồng thời là NSNA tài năng, là gương mặt NSNA gạo cội có nhiều đóng góp lớn lao cho nền nhiếp ảnh Việt Nam; luôn được trân trọng bởi sự khiêm tốn và cống hiến không ngừng nghỉ cho nghệ thuật.

Như chia sẻ trong lời phát biểu, ông chọn thời điểm ra đời cuốn sách nhân dịp đầu năm mới, đất nước đón chào sự kiện chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; với sự trợ giúp của Nhà báo, NSNA Phạm Tiến Dũng, NAG Nguyễn Kỳ Nam, ông rất vui đã thực hiện được tâm nguyện.

Được đánh giá là “bậc thầy của ảnh chân dung”, với tay nghề điêu luyện, khả năng nắm bắt thần thái nhân vật nhanh nhạy, điều đặc biệt là các chân dung đều được chụp bằng điện thoại di động, ông đã ghi lại những khoảnh khắc sinh động về “những gương mặt thân quen” trong cuộc sống đời thường của mỗi người một cách tự nhiên nhất.

“90 gương mặt thân quen” trong tập sách có những “gương mặt” gạo cội, “cây cao bóng cả” của làng ảnh Việt Nam có công lao to lớn và có ảnh hưởng đến ông như: NAG Quỳnh Sơn – người cha “thắp lửa” của ông; cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt – người mà ông được phục vụ và kính trọng cùng những kỷ niệm của nhiếp ảnh; NSNA Chu Chí Thành, NSNA Đinh Quang Thành, NSNA Trịnh Hải, NSNA Hồng Trọng Mậu… những hội viên sáng lập Hội NSNA Việt Nam; cùng với các “gương mặt” NSNA các thời kỳ của nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam những năm gần đây.

Tôi đã dành thời gian đọc hết tập sách, đọc những “Gương mặt thân quen” của ông để hiểu hơn tâm nguyện của tác giả. 90 gương mặt thân quen: già có, trẻ có; trung, nam, bắc có; nam có, nữ có; miền xuôi, miền núi, biên giới, miền biển có; bậc “Đại Nghệ sĩ” có; những nghệ sĩ trẻ, những NS tuổi cao cầm máy muộn màng có… Và mỗi nhân vật xuất hiện cùng quá trình, hình ảnh của họ đều để ông gửi gắm một điều gì đó.

Đó là những con người khác nhau, những hoàn cảnh khác nhau, ở những thời kỳ khác nhau đến với nhiếp ảnh. Đọc đến trang cuối cùng, tôi vỡ lẽ ra một điều: tập sách được chọn lọc, biên tập bởi những người có nghề; kỹ về nội dung, đẹp về hình thức, ý nghĩa về mục đích. Thế nhưng không phải để tôn vinh công trạng cá nhân nghệ sĩ, không để liệt kê thành tích của mỗi người, không phải tập sách phục vụ công tác thi đua, khen thưởng; mà là con đường của mỗi nghệ sĩ đến với nhiếp ảnh và hình ảnh của mỗi nghệ sĩ ở bất kỳ lĩnh vực nào – họ đã học tập, phấn đấu và cống hiến với nhiếp ảnh. Tôi nghĩ đến sự “truyền lửa”. Sự “truyền lửa” của thầy Ngô Minh Đạo là mục đích tổng hòa sau tất cả và ẩn sâu trong đó là sự ghi nhận của ông với mỗi người trong 90 người. Gấp cuốn sách, trở lại trang bìa, đọc lại tên sách, tôi lại càng hiểu hơn sự tinh tế của người nghệ sĩ già đáng kính.

Nghĩ đến dụng ý của bố cục: đầu tập sách là hình ảnh người cha “thắp lửa” của ông, cuối tập sách là hai người con trai ở những lĩnh vực khác nhau – một người là kỹ sư viễn thông, một người là thạc sĩ CNTT, nhưng đều theo ông cha cầm máy. Người đọc sẽ hiểu một điều lớn lao: ông được “truyền lửa” từ người cha, NAG Quỳnh Sơn, và nay đến ông đang là người “truyền lửa” cho các con của mình; dù làm nghề gì cũng đam mê, cống hiến cho nghệ thuật, cho đất nước. Và với ý nghĩa đó, bằng cuộc đời dâng hiến của ông cùng với tập sách ở tuổi 90, NSNA Ngô Minh Đạo đang “truyền lửa” cho những thế hệ nghệ sĩ trẻ sau này.

Thế mới biết người nghệ sĩ tuổi cao, tâm sáng, trí lớn thì sự lan tỏa đến mức thấm thía trong mỗi lời nói, việc làm.

Với cá nhân tôi, bất ngờ, cảm động và thấy vinh dự khi được NSNA Ngô Minh Đạo chọn cho tập sách; và điều ngạc nhiên là mình không biết thầy chụp chân dung mình lúc nào. Nhìn ông 90 tuổi vẫn khỏe mạnh và nhất là vẫn làm việc đầy trách nhiệm và tâm huyết, tôi vô cùng ngưỡng mộ và ước ao.

Có điều, như tác giả đã có lời tự bạch và chúng ta đều đồng cảm với ông, chỉ có 90 nhân vật là quá ít so với đội ngũ những NSNA Việt Nam đông đảo, tài năng, tâm huyết đã và đang đóng góp to lớn cho đất nước ở những lĩnh vực khác nhau. Mong muốn có thêm tập II, tập III và sau này nữa, những thế hệ được “tiếp lửa” sẽ tiếp tục như NSNA Ngô Minh Đạo đã làm.

Xin được chúc mừng và trân trọng cảm ơn NSNA Ngô Minh Đạo! Cảm ơn thầy về bức chân dung quá chuẩn thần thái! Nhân dịp năm mới, kính chúc ông nhiều sức khỏe, dồi dào năng lượng sáng tạo cho những tác phẩm mới phía trước!

Phố Hiến, Hưng Yên, ngày 11 tháng 1 năm 2026

NSNA Nguyễn Khắc Hào