So sánh sản phẩm
Tin tức mới

Sự khác biệt giữa Nghệ thuật nhiếp ảnh Trung Quốc với phương Tây

16:09:21 05-10-2020
NAĐSO - Do môi trường địa lý tự nhiên khác nhau, do quá trình phát triển lịch sử, truyền thống văn hoá, ý thức thẩm mỹ và triết lý nghệ thuật của Trung Quốc với phương tây khác nhau, cho nên cách thể hiện trong tác phẩm của nhiếp ảnh gia Trung Quốc với nhiếp ảnh gia phương tây cũng khác nhau.


                             Tác phẩm: Tề Bạch Thạch (1956)
                          ​        Tác giả: Trịnh Cảnh Khang

Triết lý thẩm mỹ truyền thống Trung Quốc đã đóng một vai trò quan trọng trong ý thức thể hiện thẩm mỹ của các nhiếp ảnh gia Trung Quốc.

1. Sự khác biệt giữa Trung Quốc và phương tây trong mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Hiện nay đề tài của Nghệ thuật nhiếp ảnh Trung quốc rất rộng lớn. Có thể nói, mọi đề tài mà Nghệ thuật nhiếp ảnh phương tây thể hiện, hầu như đều được nhiếp ảnh gia Trung Quốc thực hiện. Tuy nhiên, chúng ta rất ngạc nhiên khi phát hiện sự khác biệt giữa Trung Quốc với phương tây vô cùng lớn. Nội dung chụp của người phương tây chủ yếu là con người (chân dung, khoả thân và sinh hoạt). Đặc biệt khoả thân được coi là nhiếp ảnh truyền thống. Còn ở Trung Quốc nhiếp ảnh khoả thân từ trước tới nay không phải là chủ đề sáng tác của các nhiếp ảnh gia. Năm 1930 có tác phẩm “Thiền” của Lang Tĩnh Sơn, từ đó nhiếp ảnh khoả thân ở Trung Quốc chỉ lẻ tẻ có trong giới nhiếp ảnh.

Tại Trung Quốc nhiếp ảnh phong cảnh đã trở thành Nghệ thuật nhiếp ảnh chủ đạo. Trái ngược với điều này, trong lịch sử nhiếp ảnh phương tây, nhiếp ảnh phong cảnh chưa bao giờ chiếm một vị trí quan trọng. Bào Côn nói: “Ansel Adams người được công nhận là bậc thầy về nhiếp ảnh phong cảnh, trong thực hành nhiếp ảnh của mình, điều quan trọng nhất đối với ông là nghiên cứu “phơi sáng cục bộ” và cách vận dụng phương pháp này. Nỗi trăn trở và tận dụng các tính năng kỹ thuật nhiếp ảnh làm cho tác phẩm của ông trở nên khác biệt.”

Chúng ta có thể tìm hiểu những lý do của sự khác biệt giữa các chủ đề, qua các khía cạnh xã hội, chính trị, lịch sử… Nhưng lý do cơ bản nhất về sự khác biệt lớn giữa Trung Quốc và phương tây là quan niệm về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Ở phương tây, quan hệ con người đối lập với thiên nhiên. Người phương tây cho rằng, con người vừa là một phần của thiên nhiên vừa là sản phẩm đặc biệt của thiên nhiên. Họ nhấn mạnh con người làm chủ thiên nhiên, họ đã nuôi dưỡng đặc tính chinh phục thiên nhiên từ thời cổ đại.

Trong phản ánh ý thức thẩm mỹ, nó thường là mối quan hệ đối nghịch giữa chủ thể thẩm mỹ với khách thể thẩm mỹ. Đối với thiên nhiên con người luôn giành chiến thắng. Cho nên, đối tượng biểu hiện chính không phải thiên nhiên mà là con người. Trong thời kỳ cổ điển và phục hưng phương tây, nghệ thuật khoả thân luôn chiếm một vị trí quan trọng.

Ở Trung Quốc, quan hệ giữa con người với thiên nhiên là sự hài hòa thống nhất. Người Trung Quốc coi quan hệ giữa con người với thiên nhiên là một bộ phận không thể tách rời, con người với thiên nhiên là hai trong một. Trong phản ánh ý thức thẩm mỹ, chủ thể thẩm mỹ nằm trong khách thể thẩm mỹ, khách thể hoà vào chủ thể, khiến cả hai đối tượng trở thành “Thiên nhân hợp nhất”. Hơn nữa, đối tượng biểu hiện chính của nghệ thuật Trung Quốc cổ đại là sơn thuỷ. Những tác phẩm sơn thuỷ trong thi, hoạ ở Trung Quốc có từ rất sớm, xuất hiện từ thời Tấn, Tống, vào cuối thế kỷ 4 và đầu thế kỷ 5. Ở phương tây, thiên nhiên được coi là đối tượng độc lập. Thế kỷ 17 nó mới xuất hiện trong hội hoạ ở Hà Lan và đến thế kỷ 18 mới xuất hiện ở Anh và Đức. Truyền thống văn hoá Trung Quốc, phản ánh vẻ đẹp của sự hoà hợp giữa con người với thiên nhiên, đã có tác động rất lớn cho đến nay, truyền cảm hứng cho các nhiếp ảnh gia Trung Quốc, bằng ý chí vượt qua những ngọn núi và dòng sông để bày tỏ tình yêu của họ về núi và sông quê hương.

Lâm Ngữ Đường có một đoạn văn nói về sự khác biệt giữa các đối tượng biểu hiện nghệ thuật Trung Quốc với phương tây: “…Nghệ thuật sống động của Trung Quốc, bắt nguồn từ sơn thuỷ; Nghệ thuật sống động của phương tây, bắt nguồn từ người phụ nữ”.

Người phương tây nghĩ đến “Chiến thắng”, “Tự do”, “Hoà bình”, “Công lý” là liên tưởng đến hình ảnh người nữ, mà không phải người nam? Người Trung Quốc không thể hiểu được! Người Trung Quốc thích hoạ một hòn đá kỳ lạ, rồi treo nó lên tường, hằng ngày ngắm nhìn và liên tưởng đường nét ngoại hình của nó với núi đồi trong thiên nhiên, người phương tây hoàn toàn không hiểu.
 

Tác phẩm: Hoàng Sơn sau cơn mưa (1954)
Tác giả: Hoàng Tường
 
02. Phương thức nghệ thuật phản ánh thế giới giữa Trung Quốc với phương tây khác nhau, tạo thành thủ pháp biểu hiện Nghệ thuật nhiếp ảnh có trọng tâm khác nhau: Tả thực hay tả ý?

Thuật nhiếp ảnh là sản phẩm của khoa học, các nhiếp ảnh gia Trung Quốc và phương tây đều sử dụng ánh sáng, đường nét và màu sắc để tạo ra hình ảnh trực quan ba chiều trong không gian hai chiều. Điều này là như nhau, tuy nhiên thể hiện trong sáng tạo nghệ thuật các nhiếp ảnh gia Trung Quốc và phương tây lại có những cách khác nhau.

Trên đỉnh Hoàng Sơn, khi trời nắng, các nhiếp ảnh gia phương tây đã tập trung để ghi lại đường nét của cây thông, ghi lại sự thay đổi ánh sáng và bóng tối trên đỉnh núi. Trong khi các nhiếp ảnh gia Trung Quốc nghỉ ngơi trong khách sạn. Tuy nhiên, khi đám mây đen xà xuống và cơn mưa ập đến, các nhiếp ảnh gia phương tây tránh mưa trong khách sạn, trong khi các nhiếp ảnh gia Trung Quốc lại vội vã lên núi, để sau mưa chụp những mảng mây trắng bồng bềnh vờn quanh sườn núi như cảnh thần tiên.

Ngôn ngữ nhiếp ảnh được kết hợp chặt chẽ giữa triết học với khoa học. Nghệ thuật nhiếp ảnh phương tây sử dụng khoa học để thể hiện hình ảnh chân thực cuộc sống. Sự phát triển của khoa học và công nghệ như quang học, hoá học và vật liệu cảm quang đóng một vai trò quan trọng trong sự ra đời và phát triển của nhiếp ảnh. Bố cục, màu sắc và thẩm mỹ đã trở thành một phần quan trọng trong lý thuyết Nghệ thuật nhiếp ảnh.

Các nhiếp ảnh gia phương tây muốn có một tác phẩm tốt đã rất công phu trong bố cục, luật phối cảnh và hiệu quả sáng tối. Lý Nguyên cho rằng, Ansel Adams sử dụng một máy ảnh khổ lớn để làm nổi bật độ sắc nét. Và độ sắc nét đó đã vượt ngưỡng của thị giác, do đó hình ảnh của nó trở nên khô cứng. (Ảnh dưới).
 

Tác phẩm: Người đàn ông đi xe đạp xuống phố Hyères (1932)
Tác giả: Henri Cartier Bresson


Tác phẩm: Núi Tetons và sông Snake (1942)
Tác giả: Ansel Adams
 
Nghệ thuật tạo hình ở Trung Quốc liên quan đến triết học. Ảnh hưởng của tam giáo là Nho, Phật, Đạo đã tạo nên hai luồng tư tưởng. Tác động đến quá trình trải nghiệm và tích luỹ nghệ thuật của nghệ thuật gia, đồng thời cũng ảnh hưởng đến phương pháp sáng tạo nghệ thuật của nghệ thuật gia, đó là tả thực hay tả ý.

Là tín đồ Nho giáo, sẽ coi trọng tả thực; Là tín đồ của Phật, Lão giáo, khi sáng tạo nghệ thuật có xu hướng tả ý. Các họa gia Trung Quốc khi lựa chọn nội dung và tư duy hình tượng, thường “lấy hình” làm cái cớ để “tả ý”. Truyền thống đó ảnh hưởng rất lớn đến các nhiếp ảnh gia Trung Quốc. Lưu Bán Nông gọi đó là “Nhiếp ảnh tả ý”. Lang Tĩnh Sơn sử dụng phương pháp tả ý đó, đã in một tuyển tập nhiếp ảnh mà trong đó những tác phẩm như: “Cây mùa xuân ở Kỳ Phong”, “Sáng sớm ra sông gánh nước”, “Cô gái chèo thuyền dưới hàng tơ liễu”… đã được các nhiếp ảnh gia tên tuổi trên thế giới khen ngợi; Hồ Bá Tường với tác phẩm “Chiều về Thạch Thành”; Lã Chúng Khổ với tác phẩm “Tuyết dày trên vai”; Ngô Trung Hành với tác phẩm “Đàn gia súc trở về”… cho đến những tác giả đương đại như Ngao Ân Hồng, Trần Phục Lễ, Giản Khánh Phúc, Viên Liêm Dân đều đã sáng tác tác phẩm nhiếp ảnh tả ý.

Nhiếp ảnh là ngôn ngữ quốc tế. Cho dù không có văn tự thuyết minh, đa phần các dân tộc khác nhau trên thế giới cũng có thể đọc được nội dung qua ánh sáng, đường nét, sắc màu của tác phẩm. Các nhiếp ảnh gia Trung Quốc trong thế kỷ 21 hấp thụ những phẩm chất văn hoá nhiếp ảnh tốt đẹp của các dân tộc trên thế giới, kết hợp với văn hoá truyền thống Trung Hoa, sáng tạo ra những tác phẩm xứng tầm với thời đại.
 
Hồng Trọng Mậu
 

Tags:
Tin tức mới
Video mới
Album mới
  • Sáng ngày 11/10, tại phiên làm việc chính thức đầu tiên, các NSNA đã có mặt đầy đủ để tham dự Đại hội Đại biểu Hội NSNA Việt Nam khoá 9 (2020-2025) và chụp ảnh lưu niệm.
     
  • Là một người làm quản lý ngành văn hóa của Thị xã Cửa Lò và huyện Hưng Nguyên tỉnh Nghệ An hơn 40 năm, cũng khoảng chừng đó thời gian ông cầm máy ảnh để phục vụ cho chuyên môn và niềm đam mê của mình. Nhưng phải đến lúc nghỉ hưu ông mới có thời gian để thực hiện niềm đam mê đó. Hiên nay mỗi năm ông có 6 tháng sống ở Mỹ và khoảng thời gian đó ông chủ yếu dành để đi sáng tác ở các địa danh nối tiếng nước Mỹ, cũng như đời sống sinh hoạt của người dân Mỹ, để được bày tỏ cảm xúc của mình cho niềm đam mê trên từng tác phẩm.
    Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống xin giới thiệu một số tác phảm của ông được thực hiện tại Mỹ:
     
  • Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành đã hơn 80 tuổi Nhưng ông vẫn miệt mài sáng tác, không chi ở Hà Nội mà ông còn đi khắp miền Tây Bắc. Niêm đam mê cảnh đẹp mùa xuân và nghệ nghiệp khiến ông không bao giờ ngơi nghỉ. NAVĐS xin giới thiêu với bạn đọc bộ ảnh Mùa xuân Tây Bắc của Ông. Ông tâm sự tren Facebook:  "Tôi kém đủ điều nên ngại sử dụng máy tính, đặc biệt là trang Phây - búc. Đành là gom góp những gì tôi lượm được từ các bạn, đồng nghiệp và người thân rồi viết lời cảm ơn, cáo lỗi, mong được lượng thứ".
    Xin gửi tới các bạn ít tấm ảnh Xuân trên vùng Đông - Tây Bắc Tổ quốc gọi là chút quà Tết tôi mang ở đó về, thay cho lời cảm ơn của tôi đến với mọi người.
    Đinh Quang Thành
  •  
    Theo nhận định của các chuyên gia du lịch tại Việt Nam, trong tương lai gần, loại hình du lịch chụp ảnh sẽ phát triển bởi vì đất nước ta có rất nhiều cảnh đẹp, rất nhiều di sản thiên nhiên,vật thể, phi vật thể của nhân loại mà Việt Nam đang nắm giữ. các khu vực di sản, điểm tham quan du lịch, làng cổ, làng nghề và hình ảnh đầy màu sắc về cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ thông tin, các thiết bị thông minh như điện thoại di động, máy ảnh, tiện lợi dễ sử dụng. Bên cạnh đó đời sống văn hóa tinh thần ngày càng cao, đòi hỏi cuộc sống có nhiều thay đổi và ngành du lịch cũng đã phát triển không ngừng và từng bước đổi mới để bắt nhịp với cuộc sống.

    Những người yêu thích bộ môn nhiếp ảnh thường tự tận hưởng niềm đam mê của mình bằng các cuộc hành trình đi đến những nơi có khung cảnh đẹp để chụp cho riêng họ một bộ ảnh tuyệt vời. Loại hình du lịch này được gọi là "các chuyến tham quan chụp ảnh", và gần đây một số công ty du lịch tại Việt Nam đã tổ chức các tour du lịch như vậy để đáp ứng nhu cầu của các vị khách đam mê "ngắm và bắn".
      Tạp chí nhiếp ảnh và Đời sống đang hướng tới các tua du lịch chụp ảnh, chụp ảnh ở đâu, mùa nào chụp cái gì và định hướng tổ chức tư vấn cho những người đam mê du lịch chụp ảnh, để chuyển đi du lịch đạt kết quả như mong muốn, có thêm những tác phẩm tốt sau chuyên du lịch, thỏa nỗi đam mê. Không riêng gì các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp mà tất cả các bạn trẻ thích phượt chụp ảnh chúng tôi cũng tổ chức cho những tua riêng. 
     

    Doanh nhân Vũ Minh Châu ( Tổng giám đốc CT Vàng bạc đá quí Bảo Tín Minh Châu) trong đợt đi du lịch chụp ảnh tại Bản đảo Sơn Trà
    do hướng dẫn viên TCNA&ĐS tổ chức                                Ảnh: Vũ Đức Huy

      Ông Vũ Minh Châu - Tổng Giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu nói rằng;  Mặc dù công việc rất bận rộn nhưng anh và bạn bè thường tổ chức các chuyển đi du lịch chụp ảnh do các nghệ sĩ nhiếp ảnh làm hướng dẫn viên. Ông không đặt nặng tầm quan trọng về tính nghệ thuật của bức ảnh, nhưng cố gắng chụp rất thực tế và sống động gây nhiều cảm xúc cho người xem. Điều quan trọng là mỗi khi nhìn qua ống kính và bấm máy, là một khoảnh khắc đẹp đã được ghi lại. Chúng tôi thực sự thích ý nghĩa này, vì vậy chúng tôi thường tự tổ chức các chuyến tham quan chụp ảnh như vậy. Nếu có được tổ chức tua định hướng chụp cái gì ở đâu theo mùa vụ và chuyên nghiệp thì mình sắp xếp được lịch trước, mặc định được kể hoạch trước, có lịch thì dễ đi hơn nên mình sẽ sẵn sàng đăng ký tham gia tua này.

    Trào lưu đang thịnh hành bây giờ là một số lượng lớn những bạn trẻ ở các thành phố lớn thường lập các nhóm để cùng nhau đi xa chụp ảnh một cách tự do. Họ thường đi tới các điểm đến nổi tiếng có cảnh quan tuyệt đẹp và văn hóa nổi bật để chụp ảnh. Đối với những người không thể đi xa thì họ chỉ chụp ảnh ở thành phố nơi họ sinh sống, nhưng nếu chịu khó tìm kiếm những góc mới trong thành phố, họ vẫn có thể cho ra đời những tác phẩm sống động.
     

    Vọc chà vá chân nâu tại bản đảo Sơn Trà            Ảnh : Vũ Minh Châu
     
    Những người yêu thích bộ môn nhiếp ảnh thường tự tận hưởng niềm đam mê của mình bằng các cuộc hành trình đi đến những nơi có khung cảnh đẹp để chụp cho riêng họ một bộ ảnh tuyệt vời. Loại hình du lịch này được gọi là "các chuyến tham quan chụp ảnh", còn giới chuyên môn nhưHội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh thì thường tổ chức các Trại sáng tác hàng năm  và gần đây một số công ty du lịch tại Việt Nam đã tổ chức các tour du lịch như vậy để đáp ứng nhu cầu của các vị khách đam mê "ngắm và bắn".Tuy nhiên vì những người đi chụp ảnh du lịch lần đầu tiên đến các đia điểm du lịch nên họ không hiếu biết nhiều về những góc nhìn, vị trí, ảnh sáng, thời tiết, văn hóa tập quán, phong tục...  của từng vùng miền đề chụp được những bức ảnh đẹp. Nên bị bỏ lỡ nhiều cơ hội dẫn đến không có được những bức ảnh tốt do vậy Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống sẽ tổ chức chuyên nghiệp cho các tua du lịch chụp ảnh, hướng dẫn kỹ thuật định hướng kể hoạch cho các tác giả,các du khách có những bức ảnh đẹp nhất khi đi du lịch chụp ảnh. Hướng dẫn viên là các Nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên chụp ảnh về ngành du lịch sẽ trực tiếp dẫn dắt các tua du lịch chụp ảnh. Các hướng dẫn viên là nghệ sĩ nhiếp ảnh nên sắp xếp các các đối tượng chụp và cảnh sao cho phù hợp, chẳng hạn như các chợ phiên địa phương với hình ảnh mua bán tấp nập, cảnh một phụ nữ trẻ chèo thuyền trên dòng sông chiều hoàng hôn nắng vàng, mùa gặt của đồng bào vùng cao, nghề dệt thổ cẩm ở đâu.... Và  chúng tôi luôn phải tìm kiếm, phát hiện các điểm đến mới lạ, nắm bắt được những khoảnh khắc đẹp, tìm được những góc chụp đẹp và mùa nào đẹp để tư vấn cho khách du lịch.
     
    Với du khách nước ngoài, cũng có nhiều yêu cầu khác nhau.Mặc dù họ yêu thích các điểm du lịch nổi tiếng như Huế, Mỹ Sơn và Hạ Long nhưng họ không có đủ thời gian để chụp ảnh. Tuy vậy cảnh một nữ sinh trung học mặc áo dài trắng tung bay trong gió sau giờ tan học, cảnh người lao động nghỉ ngơi sau thời gian làm việc hay cảnh của một gia đình đang đoàn tụ bên bếp lửa tại một nơi nào đó trong khu vực trung tâm có thể thu hút khách du lịch nước ngoài trong nhiều giờ.Thường các ống kính của du khách Việt Nam dùng để ghi lại những khoảnh khắc đẹp về phong cảnh, di sản.. thì, trong khi ống kính của du khách nước ngoài thường để khám phá cuộc sống hàng ngày ở Việt Nam"
     





    Hiên nay một số công ty du lịch lữ hành đã tổ chức các tua du lịch chụp ảnh nhưng Do yêu cầu cao nên chi phí của loại hình du lịch này thường cao hơn 25-30% so với tour bình thường vì các công ty du lịch phải mời các nhiếp ảnh gia và người mẫu để phục vụ cho một nhóm nhỏ khách du lịch. Một số nhà khai thác tour du lịch đã hợp tác với các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp để tổ chức các tour du lịch chụp ảnh cho khách du lịch trong nước và ngoài nước.


    Những tác phẩm gặt hái được sau các chuyến du lịch chụp ảnh do TCNA&ĐS tổ chức

     Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống có một đội ngũ phóng viên, cộng tác viên là các nghệ sĩ nhiếp ảnh đại diện ở các khu vực trên cả nước, rất am hiếu từng chi tiết của các địa điểm chụp ảnh. Chúng tôi luôn tìm tòi khám phá để tìm ra những góc ngoạn mục tại mỗi điểm đến và sắp xếp, hướng dẫn tất cả mọi thứ cho khách du lịch để họ có được những bức ảnh đẹp nhất. Đây là một lĩnh vực mới mà chúng tôi đang hướng đến để chuyên nghiệp hóa các tú du lịch chụp ảnh và tổ chức sự kiện. Trong các chuyến đi chúng tôi  luôn cập nhật thông tin hàng giờ, hàng ngày. Sau mỗi chuyển du lịch các tác phẩm tốt của khách du lịch được chúng tôi đăng tải quảng bá rỗng rãi trên Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống in và điện tử.
            Sỹ Minh
     

Top