QR ở khắp nơi nhưng chưa dành cho du khách quốc tế

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây. Trong năm 2025, giao dịch qua QR Code tăng hơn 100% về số lượng so với cùng kỳ trước đó, trong khi nhiều địa phương đang hướng tới mô hình “xã hội không tiền mặt”. Hà Nội hiện là một trong những đô thị có mật độ thanh toán QR cao nhất cả nước, đặc biệt trong lĩnh vực ăn uống, bán lẻ và dịch vụ du lịch.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng ấy lại chưa hoàn toàn đồng nghĩa với khả năng tiếp cận dành cho khách quốc tế.

“Chúng tôi thấy QR code ở khắp nơi, nhưng không biết liệu người nước ngoài có dùng được không”, một du khách người Brazil chia sẻ trong cuộc phỏng vấn tại khu vực trung tâm Hà Nội. Đi cùng cô là bạn trai người Lithuania, cả hai hiện sinh sống tại Hà Lan và đã có 25 ngày du lịch tại Việt Nam.

Theo chia sẻ của họ, phần lớn chi tiêu trong chuyến đi được thực hiện bằng tiền mặt hoặc thẻ Revolut quốc tế. Dù nhiều cửa hàng lớn đã chấp nhận thẻ, các quán ăn đường phố, cửa hàng nhỏ hoặc thậm chí một số tiệm bánh vẫn chỉ nhận tiền mặt. Một số nơi cho phép thanh toán bằng thẻ nhưng tính thêm phụ phí từ 3–5%, khiến họ thường chọn rút tiền mặt từ ATM để sử dụng.

“Ở Amsterdam, rất nhiều nơi đã chuyển sang mô hình cashless, gần như không còn dùng tiền mặt nữa. Vì vậy việc phải luôn mang theo tiền mặt ở đây là điều khá khác biệt”, nữ du khách cho biết.

Tuy nhiên, điều khiến họ chú ý hơn cả là hệ thống thanh toán QR lại rất phổ biến tại Việt Nam nhưng lại khó tiếp cận với người nước ngoài. Dù đã tìm hiểu về một số cổng thanh toán dành cho khách quốc tế, cả hai cho rằng quy trình đăng ký còn phức tạp và yêu cầu nhiều thông tin xác minh.

“Hệ thống này sẽ tiện hơn rất nhiều nếu khách du lịch có thể liên kết nhanh với thẻ quốc tế hoặc ví điện tử nước ngoài”, nam du khách nhận định.

Không chỉ với du khách trẻ, những khác biệt về văn hóa thanh toán cũng tạo nên trải nghiệm đáng nhớ với khách lớn tuổi.

Ông Nick, một du khách đến từ Australia, cho biết mình chủ yếu sử dụng tiền mặt trong thời gian ở Việt Nam vì cảm thấy “dễ hiểu và an toàn hơn”. Ông từng chứng kiến nhiều người dân sử dụng QR code để thanh toán đồ ăn đường phố, nhưng bản thân chưa bao giờ thử hình thức này.

“Tôi sẽ cần ai đó hướng dẫn mới biết cách dùng”, ông cười nói.

Điều khiến ông bối rối nhất không nằm ở công nghệ, mà ở mệnh giá tiền Việt Nam. Theo ông, việc nghe những con số như “500.000 đồng” khiến ông có cảm giác mình đang tiêu một khoản tiền rất lớn.

“Ở Australia, 500.000 sẽ là con số khổng lồ. Tôi phải lưu tỉ giá chuyển đổi trong điện thoại để việc quy đổi sang đô la Úc dễ hình dung hơn”, ông chia sẻ. Thậm chí, ông còn chụp ảnh những tờ tiền Việt Nam để gửi cho con vì cảm giác “trở thành triệu phú”.

Trong một lần sử dụng dịch vụ, ông Nick cũng gặp tình huống không đủ tiền mặt để thanh toán như dự tính. Dù cuối cùng cửa hàng chấp nhận quẹt thẻ, trải nghiệm đó khiến ông nhận ra rằng việc phụ thuộc vào tiền mặt vẫn có thể gây khó khăn cho du khách nước ngoài.

Sự phát triển mạnh mẽ của thanh toán số đang góp phần thúc đẩy du lịch thông minh và kinh tế số tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng để xây dựng một môi trường du lịch thực sự thân thiện với quốc tế, hệ thống thanh toán cần được “quốc tế hóa” hơn nữa.

Việc mở rộng khả năng liên kết giữa QR nội địa với thẻ quốc tế, đơn giản hóa thủ tục đăng ký cho du khách và tăng độ phủ thanh toán thẻ tại các điểm du lịch có thể trở thành bước đi cần thiết trong tương lai.

Trong bối cảnh Hà Nội đang hướng tới hình ảnh một thành phố thông minh và hiện đại, câu chuyện thanh toán không chỉ là vấn đề công nghệ, mà còn phản ánh khả năng thích nghi của đô thị với dòng khách toàn cầu ngày càng đa dạng.