Lời cầu chúc bình an trong ngôi nhà mới
Trong một ngôi nhà mới ở xã Mường Xén, người thân và bà con cùng quây quần tham dự lễ làm vía theo phong tục của đồng bào Thái. Người chủ lễ bắt đầu thực hiện các nghi thức. Mọi người tập trung tại nơi hành lễ, lắng nghe lời khấn và tham gia theo sự hướng dẫn. Điều đáng chú ý là buổi làm vía không chỉ dành cho chủ nhà. Những người cùng tham dự cũng được hướng đến trong nghi lễ, với mong ước có sức khỏe, được bình an và gặp những điều thuận lợi trong cuộc sống.
Với đồng bào Thái, làm vía là một phong tục gắn với quan niệm dân gian về con người và đời sống tinh thần. Những lời khấn thể hiện mong muốn mọi người được khỏe mạnh, gia đình thuận hòa, cuộc sống an yên.
Người chủ lễ và những lời khấn theo phong tục
Trong buổi làm vía, người chủ lễ giữ vai trò quan trọng. Đây là người thực hiện và hướng dẫn các nghi thức theo phong tục địa phương. Từ việc chuẩn bị đến trình tự hành lễ đều được tiến hành theo cách mà gia đình và cộng đồng vẫn thực hành. Khi lời khấn cất lên, những người có mặt cùng hướng về mong ước sức khỏe, bình an cho bản thân và người thân.
Theo quan niệm dân gian của người Thái, con người có phần hồn vía gắn với đời sống và sức khỏe. Vì vậy, lễ làm vía được thực hiện với mong muốn cầu điều tốt lành cho con người. Mỗi lời khấn, mỗi nghi thức đều có ý nghĩa riêng. Để hiểu đầy đủ, cần có sự giải thích của người chủ lễ hoặc những người am hiểu phong tục. Điều dễ nhận thấy trong buổi lễ là sự nghiêm túc của người thực hành và sự quan tâm của những người cùng tham dự.
Một nghi lễ dành cho nhiều người
Điểm riêng của buổi làm vía được ghi nhận tại Mường Xén là sự tham gia của nhiều người, thay vì chỉ thực hiện nghi lễ cho riêng gia chủ. Người thân, họ hàng và bà con cùng có mặt. Mỗi người đến với buổi lễ bằng sự quan tâm dành cho gia đình và những mong muốn tốt đẹp cho bản thân, người thân.
Trong cuộc sống thường ngày, không phải lúc nào mọi người cũng có dịp gặp nhau đông đủ. Vì thế, những buổi sinh hoạt theo phong tục như thế này còn tạo cơ hội để gia đình, họ hàng và bà con thêm gần gũi. Người lớn tuổi có dịp thực hành những nghi thức đã quen thuộc. Những người trẻ được tận mắt chứng kiến cách chuẩn bị, lời khấn và trình tự hành lễ. Có những điều về phong tục, khi trực tiếp tham dự mới hiểu được vì sao người đi trước vẫn duy trì qua nhiều năm. Với lễ làm vía, bên cạnh ý nghĩa tín ngưỡng, sự hiện diện của những người thân trong cùng một ngôi nhà cũng là điều đáng quý.
.jpg)
Giữ phong tục từ chính đời sống gia đình
Ở vùng đồng bào Thái, nhiều phong tục vẫn được duy trì trong những dịp quan trọng của đời sống gia đình. Lễ làm vía là một trong những sinh hoạt thể hiện quan niệm dân gian về sức khỏe, sự bình an và mối quan hệ giữa những người thân. Để những nghi thức ấy được tiếp tục thực hành, vai trò của người am hiểu phong tục rất quan trọng. Họ là những người biết lời khấn, hiểu trình tự và có thể giải thích ý nghĩa của từng phần nghi lễ cho thế hệ sau. Cùng với đó là sự quan tâm của các gia đình. Bởi phong tục không chỉ được lưu giữ trong sách vở hay những buổi giới thiệu văn hóa, mà còn tồn tại trong chính những sinh hoạt thường ngày của người dân.
Qua Lễ cúng vía mang ý nghĩa động viên tinh thần nhưng cũng rất quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân nơi đây. Trong quan niệm của bản làng, hồn vía cũng quan trọng như thể xác con người, có được chăm sóc, quan tâm chu đáo thì mới khỏe mạnh. Hồn vía khỏe mạnh, thể xác mới bình an.
.jpg "Giới thiệu hơn 60 tác phẩm ảnh tại Triển lãm “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”")
.jpg "Đan Trường hát ballad đầy day dứt, trải lòng về những tổn thương trong tình yêu")
.jpg "Cần Thơ: Tổ chức Festival Quốc tế Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam lần thứ II – năm 2026")
