Đổi mới mạnh mẽ mô hình hoạt động của trạm y tế phường, xã

(NADS) - Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã chỉ rõ những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở: trạm y tế phường, xã chưa phát huy vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu, hoạt động khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật còn hạn chế, niềm tin của người dân chưa được củng cố. Hệ quả là tình trạng vượt tuyến phổ biến, gây quá tải cho bệnh viện tuyến trên và làm tăng chi phí xã hội.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ cách làm còn thụ động. Nhiều trạm y tế vẫn chờ người dân đến khám, thiếu cơ chế chủ động quản lý, theo dõi sức khỏe cộng đồng theo địa bàn.

Hoạt động chuyên môn chủ yếu mang tính sự vụ, chưa chú trọng quản lý bệnh mạn tính, tư vấn dự phòng và chăm sóc liên tục. Vai trò điều phối chăm sóc sức khỏe trên địa bàn, kết nối với các cơ sở y tế khác và truyền thông giáo dục sức khỏe cũng chưa được phát huy đầy đủ.

Trong bối cảnh trạm y tế đã được sắp xếp lại theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc đổi mới tổ chức bộ máy mới chỉ là điều kiện cần.

Quan trọng hơn là phải đổi mới mô hình hoạt động, chuyển từ thụ động sang chủ động thông qua mô hình “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn”. Theo đó, trạm y tế không chỉ khám chữa bệnh mà trở thành trung tâm điều phối chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, quản lý sức khỏe theo hộ gia đình, nhóm nguy cơ và theo vòng đời.

Mỗi đội chăm sóc gồm bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, nhân viên y tế công cộng và cộng tác viên sức khỏe tại khu dân cư, trực tiếp phụ trách từng cụm hộ dân.

Hoạt động trọng tâm là đăng ký và quản lý người dân theo đội; chăm sóc theo nhóm ưu tiên; tổ chức thăm hộ gia đình, khám sàng lọc định kỳ; điều phối chuyển tuyến và theo dõi sau điều trị; duy trì họp giao ban chuyên môn thường xuyên. Cùng với đó, chuyển đổi số y tế cơ sở giúp quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi liên tục và nâng cao chất lượng phục vụ.

Để bảo đảm tính khả thi, cần triển khai thí điểm tại một số phường, xã đại diện, đánh giá bằng các chỉ số cụ thể như tỷ lệ khám sức khỏe định kỳ, quản lý bệnh mạn, mức độ hài lòng của người dân, từ đó hoàn thiện và nhân rộng mô hình.

Dù còn nhiều khó khăn ban đầu, mô hình “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn” là hướng đi phù hợp, khả thi và cần thiết.

Đây không chỉ là giải pháp khắc phục những hạn chế kéo dài của y tế cơ sở mà còn tạo nền tảng để trạm y tế thực sự trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” của người dân – nơi chăm sóc sức khỏe ban đầu chủ động, liên tục và toàn diện, đúng tinh thần Nghị quyết 72 và định hướng phát triển bền vững của ngành y tế.