Công trình chỉ ra rằng lối đưa tin thụ động, tập trung mô tả trần trụi hành vi bạo lực (chiếm tới gần 72% lượng tin bài trên các báo điện tử được khảo sát) đang gieo rắc tâm lý bất lực và hội chứng “mệt mỏi trắc ẩn” ở công chúng. Để khắc phục hạn chế này, cuốn sách đề xuất sự chuyển dịch hệ hình sang “báo chí giải pháp” (solutions journalism) - mô hình không né tránh mảng tối xã hội nhưng chú trọng phân tích nguyên nhân gốc rễ, kiểm chứng bằng chứng thực tế và kiến tạo các mô hình phòng ngừa khả thi.
Chia sẻ về trăn trở khi thực hiện công trình, tác giả TS Võ Thanh Dũ cho biết: “Khi chứng kiến thực trạng phần lớn tin bài hiện nay chỉ dừng lại ở việc mô tả trần trụi các vụ bạo hành, tôi đặc biệt trăn trở về nghịch lý đạo đức trong việc công khai hình ảnh thương tật của các em cũng như những hệ lụy tiêu cực đến tâm lý của công chúng. Điều đó thôi thúc tôi nghiên cứu để thúc đẩy sự chuyển dịch tư duy tiếp cận của báo chí: từ việc chỉ ‘mô tả hành vi bạo lực’ sang ‘kiến tạo giải pháp’. Báo chí không nên chỉ khai thác nỗi đau mà cần có chiến lược tích cực hóa tin tức, tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn nhân văn trong việc sử dụng hình ảnh và ngôn ngữ. Hơn thế nữa, mục tiêu sâu xa của công trình là mong muốn kiến tạo nên một mạng lưới báo chí liên kết vững chắc, nhằm bảo vệ trẻ vị thành niên một cách thiết thực, an toàn và bền vững nhất.”
Đánh giá về giá trị định hướng của lối tư duy báo chí này, chuyên gia truyền thông Đặng Lộc Sâm, giám đốc đối ngoại Công ty Truyền Thông Bee nhận định: “Cơ quan báo chí không chỉ phản ánh sự kiện mà cần đề xuất giải pháp, tạo sự đồng hành giữa doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và người dân. Nhà báo cần nâng cao trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp để cùng tìm ra các giải pháp hiệu quả.”
Với hệ thống lý luận chặt chẽ cùng dữ liệu khảo sát thực tiễn phong phú, cuốn sách không chỉ là tài liệu tham khảo giá trị cho giới nghiên cứu và đào tạo báo chí, mà còn là kim chỉ nam tác nghiệp nhân văn giúp người cầm bút khẳng định sứ mệnh kiến tạo một môi trường an toàn hơn cho thế hệ tương lai.
Tác giả Võ Thanh Dũ cho biết, thông qua cuốn sách anh muốn khẳng định một thông điệp mạnh mẽ: Đạo đức báo chí và hiệu quả kinh tế hoàn toàn có thể song hành. Báo chí giải pháp chính là con đường giúp người cầm bút giữ vững sứ mệnh phụng sự xã hội, đồng thời cung cấp dòng sản phẩm thông tin chất lượng cao đáp ứng sự kỳ vọng của công chúng thời đại số.
Theo tác giả, Cuốn chuyên khảo này do NXB Khoa học Xã hội ấn hành, được cấu trúc thành 3 chương nội dung lớn mang tính logic chặt chẽ, đi từ nền tảng lý luận, phân tích thực trạng thực nghiệm trên báo chí Việt Nam, đến việc đề xuất mô hình thực thi cụ thể cho các tòa soạn.
Chương 1: Cơ sở lý luận và khung tiếp cận báo chí giải pháp làm rõ khái niệm, hình thái bạo hành trẻ vị thành niên; trình bày nền tảng báo chí giải pháp, tâm lý học tích cực và thang đo 5 cấp độ đánh giá tác phẩm.
Chương 2: Thực trạng nội dung viết về bạo hành trẻ vị thành niên trên báo điện tử Việt Nam. Phân tích 363 tin bài trên ba báo điện tử và khảo sát 390 độc giả, làm rõ hạn chế về nội dung, hình thức thể hiện, đạo đức báo chí và tác động đến công chúng.
Chương 3: Xây dựng mô hình thực thi báo chí giải pháp trong bảo vệ trẻ vị thành niên Đề xuất chiến lược nội dung nhân văn, quy trình tác nghiệp 5 bước, mô hình quản trị tòa soạn và mạng lưới báo chí liên kết nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ vị thành niên.
