So sánh sản phẩm
Tin tức mới

Khi Nhiếp ảnh đứng trên nền của sự thật

12:04:12 06-10-2020
NAĐSO - Xưa nay người ta vẫn coi một “nghệ sĩ” đồng nghĩa với việc anh ta là một “người sáng tạo”. Điều đó đã đúng hay chưa, khi trong kinh thánh cho rằng “sáng tạo” là việc của Chúa trời? Từ thời thượng cổ, những âm thanh con người tạo ra âm nhạc, luôn cố gắng mô phỏng làm sao cho giống với bên ngoài thiên nhiên.
 

Tác phẩm: Mùa thu (Autumn)
Tác giả: Manfred Kluger (Đức)
Giải Danh dự VAPA (Cuộc thi ảnh quốc tế VN-19)
 
Khi nghe một bản nhạc, mà người nghe cứ cất công để phân biệt đâu là âm thanh của ghi ta, của piano hay của sáo trúc… Thì hẳn tác giả soạn ra bản giao hưởng ấy thất vọng lắm! Còn trong khi thưởng thức âm nhạc mà người nghe như thấy được mình đang bị cuốn đi trong một cơn dông; đang được “tan” ra trong cảm giác tận hiến; được quằn quại trong nỗi buồn cô đơn… Thì việc “nghe nhạc” và “thẩm nhạc” của một “thính giả” đã hòa quyện vào nhau – trách nhiệm của người soạn nhạc và chơi nhạc phải làm được điều đó mới coi là thành công. Và khi con người thực sự làm thay được công việc “sáng tạo” của đấng tối cao, thì hẳn bề trên sẽ mỉm cười khích lệ. Còn khi Chúa lắc đầu mà quay đi… Thì thôi, của ấy chỉ là thứ vờn lại cái búng ngón tay của Ngài!

Khi chụp ảnh một mảnh lá chỉ còn trơ lại đường gân, nhà nhiếp ảnh làm thế nào để khiến cho ánh mắt người xem lưu lại đủ thời gian, khơi gợi ra sao cho người thưởng lãm sau khi đã nhận ra được sự tinh tế, cân đối, hoàn hảo của tạo hóa. Để rồi dẫn dắt họ nghĩ về từng thời kỳ tồn tại của chiếc lá: Bị mục rã - ngâm nước – rụng khỏi cây - ố vàng - xanh thẫm – xanh non – nảy lộc…, đó là quá khứ gần và xa dần suốt quá trình sinh trưởng của nó. Nếu hỏi người xem “thấy gì” sau bức ảnh, thì người này nghĩ về lúc cái lá đang nảy lộc; người kia bùi ngùi nói về thời chiếc lá đang nhuộm vàng trong sắc thu và biết đâu sẽ có khán giả chỉ vào một khoảng trống trong mảnh xương lá, rồi khẳng định: Nó đã từng bị sâu ăn… Như vậy, một bức ảnh hay, là một tác phẩm phải để người xem thấu hiểu rồi cùng sáng tạo. Người chụp và người thưởng thức khi đó đã có chung một nỗi niềm “đồng cảm”. Tác giả của bức ảnh phải biết mở lòng, nếu như khán giả muốn được cùng tham gia hoàn thiện vào nội dung tác phẩm.

Cũng dễ đến cả chục năm rồi, người ta đi xem ảnh lại cứ ghé mắt vào những điểm xung yếu để tìm lỗi ghép? Khác với xem triển lãm mỹ thuật - ở đó người họa sĩ có thể thêm, bớt chi tiết vào tác phẩm mà người ta vẫn xuýt xoa khen ngợi. Với nhiếp ảnh, cũng có những mảng đề tài như “ảnh sáng tạo” hay “tự do” - nơi người ta có thể thỏa sức “thêm mắm, thêm muối” vào tác phẩm mà không bị bắt lỗi. Còn nhìn chung, một bức ảnh nói là hay, là đẹp ở đâu không biết, nhưng nếu như nó đã bị người xem nghi là giả, thì chẳng khác nào mời họ uống một cốc mật ong, mà trong suy nghĩ của người uống cứ tâm niệm rằng mật được làm từ đường mía. Giá trị thực của mật ong khi đó đã mất đi công dụng chữa bệnh, nó chỉ còn mỗi tác dụng giải khát. Niềm tin không những bị hao hụt, mà tệ hơn: Nó còn làm nhạt loãng mối quan hệ tương tác lâu bền giữa tác giả với người xem.

Cái thật khi được nhà nhiếp ảnh định vị trong khuôn ngắm, như cho thấy tài xét đoán tức thời của tác giả trước việc khai thác bối cảnh và vị thế của anh ta sẽ được giới đồng nghiệp lượng giá và tôn trọng. Nhưng cái thật trong “cảm nhận” của người thưởng lãm, nó còn cho thấy cái vô hình ẩn chứa trong hữu hình. Ví dụ: Ta làm sao thấy được buồn, nếu không nhận ra dáng ngồi co ro và vẻ cô quạnh của đứa trẻ? Sao thấy được gió, nếu không để ý đến những gợn nước táp vô bờ; ta không biết được đã là thu, nếu không thấy cây đang vàng lá (nỗi buồn, ngọn gió và mùa thu, người xem cảm được, là nhờ họ đã tư duy, chứ không chỉ lệ thuộc vào cái tít bên dưới ảnh).

Mỗi năm ở Việt Nam mở bao nhiêu cuộc triển lãm ảnh nhân danh nghệ thuật ? Và những “tác phẩm nghệ thuật” được tuyển chọn từ cả chục ngàn bức ảnh, đã thật là “nghệ thuật” hay chưa? Nếu kĩ càng một chút, chúng ta nhặt từng tác phẩm trong triển lãm ra đem so sánh với những bức ảnh trước đó đã nằm sẵn trong các kho dữ liệu trên mạng công cộng, để tìm điểm tương đồng của mỗi một tác phẩm. Người xem hẳn thất vọng lắm, khi thấy sức “sáng tạo” của đội ngũ này không có nhiều và “cá tính” của tác giả bị khuất lấp như cây tràm trong rừng tràm hoặc một gợn sóng biển giữa mênh mông đại dương. Điều tối kỵ trong hoạt động nghệ thuật, là lại cứ làm nhại theo người đi trước, nó có khác gì copy bài của đồng nghiệp, đem về trang thơ của mình? Kẻ đi làm đồ giả, một khi được các vị mũ cao, áo dài tung hứng, thì đó có khác nào cấy bệnh truyền nhiễm cho đội ngũ nhiếp ảnh. Bởi khi hàng giả được gắn nơ, trao huy chương, thì đã vô tình chắp cánh cho chủ nhân của nó có thêm “thương hiệu” để trãi rộng ra thứ hàng nhái, hàng giả. Môi trường nhiếp ảnh nghệ thuật sẽ nhanh chóng bị hủ bại, nếu một ngày kia chính những kẻ chuyên sản xuất đồ giả lên làm công bộc rồi thao túng phong trào.

Một thảm họa trong suy nghĩ của nhiều người, ấy là khi đem nhiếp ảnh ra chưng để “tuyên truyền”! Họ chẳng thuyết phục được ai, nếu như cứ nhai lại vài ba khuôn hình theo mô típ từ thời cụ Võ An Ninh đã dùng. Ngay việc tuyên truyền cho sự lãnh đạo của Đảng, không phải chỉ cứ gắn với việc chụp ông này, bà kia đi thăm thú ở các địa phương hoặc trao quà tình nghĩa… Hiển nhiên, chính các vị quan chức cũng không muốn xem những thứ đó, bởi đấy là công việc họ làm để hưởng lương và phải có nghĩa vụ thực hiện hàng ngày! Hãy cao thủ hơn, nếu kín đáo đưa hình ảnh một giá sách ngăn nắp trong góc căn nhà sàn; hay hàng đèn đường tỏa xuống những mái ngói âm dương trong các đêm sâu vắng nhất. Đưa cả những nụ cười của người già, trẻ em đang tràn ngập khắp các khu dân cư vào không gian phòng triển lãm. Từ thời thượng cổ, người ta đã cho rằng những triều đại thịnh trị, chính là thời mà các Quân Vương đem lại nhiều niềm vui, sự thanh bình và hạnh phúc cho thần dân trong Vương Quốc của mình…

Lúc mà một số “Idol” đang có vẻ “lố” khi cố tình phô phang thành tích; tước hiệu cá nhân. Thì đầu năm 2013  một cô gái Việt nhỏ bé: Nguyễn Thanh Hải (Maika Elan), là một nhiếp ảnh gia tự do người Hà Nội đã giành giải Nhất hạng mục “Vấn đề đương đại (ảnh bộ)” Cuộc thi danh tiếng World Press Photo. Những người du lịch Việt Nam sang Nhật ngỡ ngàng khi thấy bộ ảnh “Yêu là yêu” cùng tấm chân dung của cô được in đậm và phóng lớn trước cửa một phòng triển lãm uy tín giữa Tokyo. Và vé vào xem cao ngất ngưởng, khiến một người Việt bình thường chắc phải đắn đo, khi muốn bước chân vào đó… Nguyễn Thanh Hải còn được rất nhiều người trên “đất nước mặt trời mọc” yêu mến và biết tới với bộ ảnh cô chụp về những người tự kỉ của Nhật. Có thể nói không ngoa, rằng cô đã nổi tiếng với nhiếp ảnh, giống như một Đặng Thái Sơn nổi tiếng với âm nhạc. Còn một việc làm đầy ý nghĩa khác với: “Vì một thế hệ tương lai nhiếp ảnh Việt Nam” của Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Bá Hân cùng một số bạn bè nhiếp ảnh của mình. Nhiều năm nay, các anh đã âm thầm hướng đến việc đào tạo cho lớp nhiếp ảnh trẻ. Bá Hân tuyển dụng các cháu đến với nhiếp ảnh đầu tiên dựa vào những thành tích trong văn chương, thông thạo ngoại ngữ, công nghệ thông tin, trong việc nhận biết và hòa đồng với xã hội. Liên tiếp sau năm lần tổ chức, anh đã đưa các đội Thăng Long của Hà Nội (năm 2015); Sài Gòn của Tp. HCM (năm 2016); Phú Xuân của Huế (năm 2017); Hải Yến của Nha Trang (năm 2018), Hội An của Quảng Nam (năm 2019) đi tham dự Liên hoan ảnh Quốc tế Higashikawa (Higashikawa Photo Festival) dành cho học sinh Trung học tại Tp. Higashikawa - Nhật Bản và đạt được những giải thưởng cao quý cho toàn đoàn và các cá nhân. Chỉ tiếc, cách thức hoạt động như của Mai Thanh Hải và Bá Hân vẫn còn đơn lẻ, chưa được hỗ trợ đúng mức để nhân rộng lên.



Tác phẩm: Vẻ đẹp đen (Black beauty)
Tác giả: Debasis Sen (Ấn Độ)
Giải Vàng VAPA (Cuộc thi ảnh quốc tế VN-19)


Cái giá vốn tồn tại với cuộc sống loài người - điều ấy chắc không cần phải chứng minh. Cái giả núp dưới nhiều hình thức. Cái giả sẽ lấn át sự thật - khi mà sự thật bị bưng bít; khuất lấp, khiêm nhường. Cái giả tác quái - khi nó trùm đụp lên xã hội. Cái giả đôi khi kích thích cho sáng tạo (ví như nghề giả kim thuật, đã khiến cho ngành luyện kim màu phát triển). Cái giả trong ảnh “sáng tạo” là giấc mơ, hay điều cảnh báo của nhà nhiếp ảnh… Tuy vậy cái giả trong ảnh đời thường sẽ làm méo mó sự thật, khiến người xem yêu nhầm và phán xét trong lầm lẫn. Nó dễ bị bóc mẽ, khi gặp những con mắt chuyên môn giỏi. Ngoài ra chính những người làm giả, thường không dùng thứ hàng hóa mình làm ra – không phải do nhận thức hay những uẩn khúc về đạo đức. Bản thân họ, hiểu rõ chân giá trị của chúng nên thường đã không tha thiết yêu thứ “hàng ghép” của mình!! Cái giả trong nhiếp ảnh còn luôn đe nẹt chính tác giả của nó, bởi đó là thứ thường xuyên được trưng bày ra trước mắt thiên hạ. Một khi bị lộ tẩy… Danh tiếng của kẻ tạo ra bức ảnh sẽ bị kéo sụp theo.

Từ lâu người ta cho rằng Văn học nghệ thuật đã góp công cải tạo con người trong xã hội, thì nhiếp ảnh không có cớ gì đứng bên ngoài, mà phải có vai trò cùng chung sức để nâng tầm một xã hội ngày càng tốt đẹp lên. Để biến đổi một hiện thực hữu hình thành một "tác phẩm nhiếp ảnh", bản thân nó hội tụ thành tựu của cả nền khoa học và tài năng cá nhân. Nên đòi hỏi nhà nhiếp ảnh phải có nhận thức, có văn hóa cùng năng khiếu về thiết kế và thẩm mỹ. Tác phẩm nối dài mạch cảm xúc cho tác giả bởi nó đã lây lan tới người xem. Nó sẽ thành thiêng, khi nhiếp ảnh được đứng trên nền của sự thật.

 

Vũ Kim KHoa

 
 

Tags:
Tin tức mới
Video mới
Album mới
  • Sáng ngày 11/10, tại phiên làm việc chính thức đầu tiên, các NSNA đã có mặt đầy đủ để tham dự Đại hội Đại biểu Hội NSNA Việt Nam khoá 9 (2020-2025) và chụp ảnh lưu niệm.
     
  • Là một người làm quản lý ngành văn hóa của Thị xã Cửa Lò và huyện Hưng Nguyên tỉnh Nghệ An hơn 40 năm, cũng khoảng chừng đó thời gian ông cầm máy ảnh để phục vụ cho chuyên môn và niềm đam mê của mình. Nhưng phải đến lúc nghỉ hưu ông mới có thời gian để thực hiện niềm đam mê đó. Hiên nay mỗi năm ông có 6 tháng sống ở Mỹ và khoảng thời gian đó ông chủ yếu dành để đi sáng tác ở các địa danh nối tiếng nước Mỹ, cũng như đời sống sinh hoạt của người dân Mỹ, để được bày tỏ cảm xúc của mình cho niềm đam mê trên từng tác phẩm.
    Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống xin giới thiệu một số tác phảm của ông được thực hiện tại Mỹ:
     
  • Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành đã hơn 80 tuổi Nhưng ông vẫn miệt mài sáng tác, không chi ở Hà Nội mà ông còn đi khắp miền Tây Bắc. Niêm đam mê cảnh đẹp mùa xuân và nghệ nghiệp khiến ông không bao giờ ngơi nghỉ. NAVĐS xin giới thiêu với bạn đọc bộ ảnh Mùa xuân Tây Bắc của Ông. Ông tâm sự tren Facebook:  "Tôi kém đủ điều nên ngại sử dụng máy tính, đặc biệt là trang Phây - búc. Đành là gom góp những gì tôi lượm được từ các bạn, đồng nghiệp và người thân rồi viết lời cảm ơn, cáo lỗi, mong được lượng thứ".
    Xin gửi tới các bạn ít tấm ảnh Xuân trên vùng Đông - Tây Bắc Tổ quốc gọi là chút quà Tết tôi mang ở đó về, thay cho lời cảm ơn của tôi đến với mọi người.
    Đinh Quang Thành
  •  
    Theo nhận định của các chuyên gia du lịch tại Việt Nam, trong tương lai gần, loại hình du lịch chụp ảnh sẽ phát triển bởi vì đất nước ta có rất nhiều cảnh đẹp, rất nhiều di sản thiên nhiên,vật thể, phi vật thể của nhân loại mà Việt Nam đang nắm giữ. các khu vực di sản, điểm tham quan du lịch, làng cổ, làng nghề và hình ảnh đầy màu sắc về cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ thông tin, các thiết bị thông minh như điện thoại di động, máy ảnh, tiện lợi dễ sử dụng. Bên cạnh đó đời sống văn hóa tinh thần ngày càng cao, đòi hỏi cuộc sống có nhiều thay đổi và ngành du lịch cũng đã phát triển không ngừng và từng bước đổi mới để bắt nhịp với cuộc sống.

    Những người yêu thích bộ môn nhiếp ảnh thường tự tận hưởng niềm đam mê của mình bằng các cuộc hành trình đi đến những nơi có khung cảnh đẹp để chụp cho riêng họ một bộ ảnh tuyệt vời. Loại hình du lịch này được gọi là "các chuyến tham quan chụp ảnh", và gần đây một số công ty du lịch tại Việt Nam đã tổ chức các tour du lịch như vậy để đáp ứng nhu cầu của các vị khách đam mê "ngắm và bắn".
      Tạp chí nhiếp ảnh và Đời sống đang hướng tới các tua du lịch chụp ảnh, chụp ảnh ở đâu, mùa nào chụp cái gì và định hướng tổ chức tư vấn cho những người đam mê du lịch chụp ảnh, để chuyển đi du lịch đạt kết quả như mong muốn, có thêm những tác phẩm tốt sau chuyên du lịch, thỏa nỗi đam mê. Không riêng gì các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp mà tất cả các bạn trẻ thích phượt chụp ảnh chúng tôi cũng tổ chức cho những tua riêng. 
     

    Doanh nhân Vũ Minh Châu ( Tổng giám đốc CT Vàng bạc đá quí Bảo Tín Minh Châu) trong đợt đi du lịch chụp ảnh tại Bản đảo Sơn Trà
    do hướng dẫn viên TCNA&ĐS tổ chức                                Ảnh: Vũ Đức Huy

      Ông Vũ Minh Châu - Tổng Giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu nói rằng;  Mặc dù công việc rất bận rộn nhưng anh và bạn bè thường tổ chức các chuyển đi du lịch chụp ảnh do các nghệ sĩ nhiếp ảnh làm hướng dẫn viên. Ông không đặt nặng tầm quan trọng về tính nghệ thuật của bức ảnh, nhưng cố gắng chụp rất thực tế và sống động gây nhiều cảm xúc cho người xem. Điều quan trọng là mỗi khi nhìn qua ống kính và bấm máy, là một khoảnh khắc đẹp đã được ghi lại. Chúng tôi thực sự thích ý nghĩa này, vì vậy chúng tôi thường tự tổ chức các chuyến tham quan chụp ảnh như vậy. Nếu có được tổ chức tua định hướng chụp cái gì ở đâu theo mùa vụ và chuyên nghiệp thì mình sắp xếp được lịch trước, mặc định được kể hoạch trước, có lịch thì dễ đi hơn nên mình sẽ sẵn sàng đăng ký tham gia tua này.

    Trào lưu đang thịnh hành bây giờ là một số lượng lớn những bạn trẻ ở các thành phố lớn thường lập các nhóm để cùng nhau đi xa chụp ảnh một cách tự do. Họ thường đi tới các điểm đến nổi tiếng có cảnh quan tuyệt đẹp và văn hóa nổi bật để chụp ảnh. Đối với những người không thể đi xa thì họ chỉ chụp ảnh ở thành phố nơi họ sinh sống, nhưng nếu chịu khó tìm kiếm những góc mới trong thành phố, họ vẫn có thể cho ra đời những tác phẩm sống động.
     

    Vọc chà vá chân nâu tại bản đảo Sơn Trà            Ảnh : Vũ Minh Châu
     
    Những người yêu thích bộ môn nhiếp ảnh thường tự tận hưởng niềm đam mê của mình bằng các cuộc hành trình đi đến những nơi có khung cảnh đẹp để chụp cho riêng họ một bộ ảnh tuyệt vời. Loại hình du lịch này được gọi là "các chuyến tham quan chụp ảnh", còn giới chuyên môn nhưHội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh thì thường tổ chức các Trại sáng tác hàng năm  và gần đây một số công ty du lịch tại Việt Nam đã tổ chức các tour du lịch như vậy để đáp ứng nhu cầu của các vị khách đam mê "ngắm và bắn".Tuy nhiên vì những người đi chụp ảnh du lịch lần đầu tiên đến các đia điểm du lịch nên họ không hiếu biết nhiều về những góc nhìn, vị trí, ảnh sáng, thời tiết, văn hóa tập quán, phong tục...  của từng vùng miền đề chụp được những bức ảnh đẹp. Nên bị bỏ lỡ nhiều cơ hội dẫn đến không có được những bức ảnh tốt do vậy Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống sẽ tổ chức chuyên nghiệp cho các tua du lịch chụp ảnh, hướng dẫn kỹ thuật định hướng kể hoạch cho các tác giả,các du khách có những bức ảnh đẹp nhất khi đi du lịch chụp ảnh. Hướng dẫn viên là các Nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên chụp ảnh về ngành du lịch sẽ trực tiếp dẫn dắt các tua du lịch chụp ảnh. Các hướng dẫn viên là nghệ sĩ nhiếp ảnh nên sắp xếp các các đối tượng chụp và cảnh sao cho phù hợp, chẳng hạn như các chợ phiên địa phương với hình ảnh mua bán tấp nập, cảnh một phụ nữ trẻ chèo thuyền trên dòng sông chiều hoàng hôn nắng vàng, mùa gặt của đồng bào vùng cao, nghề dệt thổ cẩm ở đâu.... Và  chúng tôi luôn phải tìm kiếm, phát hiện các điểm đến mới lạ, nắm bắt được những khoảnh khắc đẹp, tìm được những góc chụp đẹp và mùa nào đẹp để tư vấn cho khách du lịch.
     
    Với du khách nước ngoài, cũng có nhiều yêu cầu khác nhau.Mặc dù họ yêu thích các điểm du lịch nổi tiếng như Huế, Mỹ Sơn và Hạ Long nhưng họ không có đủ thời gian để chụp ảnh. Tuy vậy cảnh một nữ sinh trung học mặc áo dài trắng tung bay trong gió sau giờ tan học, cảnh người lao động nghỉ ngơi sau thời gian làm việc hay cảnh của một gia đình đang đoàn tụ bên bếp lửa tại một nơi nào đó trong khu vực trung tâm có thể thu hút khách du lịch nước ngoài trong nhiều giờ.Thường các ống kính của du khách Việt Nam dùng để ghi lại những khoảnh khắc đẹp về phong cảnh, di sản.. thì, trong khi ống kính của du khách nước ngoài thường để khám phá cuộc sống hàng ngày ở Việt Nam"
     





    Hiên nay một số công ty du lịch lữ hành đã tổ chức các tua du lịch chụp ảnh nhưng Do yêu cầu cao nên chi phí của loại hình du lịch này thường cao hơn 25-30% so với tour bình thường vì các công ty du lịch phải mời các nhiếp ảnh gia và người mẫu để phục vụ cho một nhóm nhỏ khách du lịch. Một số nhà khai thác tour du lịch đã hợp tác với các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp để tổ chức các tour du lịch chụp ảnh cho khách du lịch trong nước và ngoài nước.


    Những tác phẩm gặt hái được sau các chuyến du lịch chụp ảnh do TCNA&ĐS tổ chức

     Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống có một đội ngũ phóng viên, cộng tác viên là các nghệ sĩ nhiếp ảnh đại diện ở các khu vực trên cả nước, rất am hiếu từng chi tiết của các địa điểm chụp ảnh. Chúng tôi luôn tìm tòi khám phá để tìm ra những góc ngoạn mục tại mỗi điểm đến và sắp xếp, hướng dẫn tất cả mọi thứ cho khách du lịch để họ có được những bức ảnh đẹp nhất. Đây là một lĩnh vực mới mà chúng tôi đang hướng đến để chuyên nghiệp hóa các tú du lịch chụp ảnh và tổ chức sự kiện. Trong các chuyến đi chúng tôi  luôn cập nhật thông tin hàng giờ, hàng ngày. Sau mỗi chuyển du lịch các tác phẩm tốt của khách du lịch được chúng tôi đăng tải quảng bá rỗng rãi trên Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống in và điện tử.
            Sỹ Minh
     

Top