STEM trong nhà trường phổ thông: Đổi mới từ nội dung đến chất lượng giáo dục

Khác với hình dung quen thuộc về những tiết học lý thuyết, STEM tại trường được sắp xếp như một môn học chính khóa, với thời lượng 2 tiết mỗi tuần, dành cho 100% học sinh khối 10 và 11 (12/12 lớp). Điều này cho thấy STEM không phải hoạt động phong trào, mà được xác định là một nội dung giáo dục quan trọng trong chương trình giáo dục của nhà trường.

Giáo viên hướng dẫn học sinh vận hành máy in 3D

Học sinh hiện thực hoá ý tưởng thiết kế trên máy tính

Phòng học STEM, nơi công nghệ trở thành công cụ học tập

Toàn trường hiện có 01 phòng STEM với hệ thống thiết bị phong phú, đáp ứng đa dạng các hoạt động học tập thực hành của học sinh. Tại đây, học sinh trực tiếp làm việc với AIoT KIT trong các bài học về điều khiển thiết bị bằng giọng nói, xây dựng hệ thống chống trộm; đồng thời tham gia thiết kế và in 3D thông qua các phần mềm như TinkerCAD, Blender, SketchUp cùng máy in 3D Bambu Lab A1. Bên cạnh đó, lập trình drone là một trong những chủ đề STEM thu hút sự quan tâm và tham gia tích cực của học sinh.

Tổ chức dạy học STEM theo hướng thực hành và sáng tạo tại Trường Phổ thông Thực hành Sư phạm

Học sinh cùng nhau thử nghiệm và điều khiển mô hình robot trong giờ học STEM

Không chỉ tiếp cận các thiết bị học tập hiện đại, học sinh còn tham gia vào quá trình học tập gắn với thực tiễn, từ hình thành ý tưởng đến lập trình, lắp ráp, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.

Từ lớp học đến sân chơi trí tuệ

Hiệu quả của mô hình không chỉ thể hiện trong lớp học, mà còn được ghi nhận qua các sân chơi học thuật. Năm 2024, học sinh nhà trường đã giành 2 Huy chương Bạc và 4 Huy chương Đồng tại Cuộc thi Lập trình Drone và Robot quốc tế tổ chức tại Hà Nội.

Học sinh Trường Phổ thông Thực hành Sư phạm tại Cuộc thi Lập trình Drone và Robot quốc tế tổ chức tại Hà Nội

Năm học 2024 - 2025, học sinh tiếp tục đạt Giải Nhì Cuộc thi Khoa học Kỹ thuật cấp Thành phố; cùng 6 giải cao tại Cuộc thi Ý tưởng Sáng tạo trẻ cấp trường năm học 2025–2026, với những đề tài mang tính xã hội và ứng dụng rõ nét như: ORAMOVE, Hệ thống nuôi trồng nấm tự động, Hệ thống chống ngập ứng dụng AI, hay Xóa nhòa định kiến – Kiến tạo tương lai. Đặc biệt, đề tài “Code And Craft” đã được lựa chọn tham gia Hội thảo quốc gia về khoa học giáo dục năm 2025, cho thấy STEM không chỉ dừng lại ở sản phẩm học sinh, mà còn đóng góp ý tưởng vào diễn đàn học thuật cả nước.

STEM, không gian kết nối giáo dục phổ thông và đại học

Với lợi thế là trường trực thuộc Đại học Cần Thơ, mô hình STEM tại đây còn là điểm thực hành, kiến tập cho khoảng 90 sinh viên sư phạm mỗi năm. Hoạt động giảng dạy STEM được phối hợp chuyên môn cùng Khoa Toán – Tin, các dự án STEM của Đại sứ quán Hoa Kỳ, góp phần hình thành một hệ sinh thái giáo dục mở, nơi phổ thông, đại học, được kết nối chặt chẽ.

Học sinh lập trình và điều khiển drone trong giờ học STEM

Thực hành lắp ráp thiết bị kỹ thuật trong hoạt động giáo dục STEM

Thực tiễn triển khai STEM cho thấy đổi mới giáo dục không dừng ở hình thức, mà tập trung vào việc tổ chức nội dung và trải nghiệm học tập của học sinh. Khi người học được đặt ở vị trí trung tâm, lớp học trở thành không gian nuôi dưỡng tư duy khoa học, sáng tạo và hợp tác. Đây cũng là hướng tiếp cận gợi mở cho việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông trong bối cảnh hiện nay.