Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc sắc, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số. Việc tổ chức Liên hoan Cồng chiêng và trình diễn trang phục truyền thống dành cho thanh thiếu niên các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh không chỉ tạo sân chơi văn hóa lành mạnh, bổ ích mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.


Tây Nguyên là vùng đất hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc, nơi mỗi dân tộc có một tiếng nói, một sắc màu, một phong tục riêng nhưng cùng hòa quyện trong dòng chảy văn hóa Việt Nam thống nhất và đa dạng. Ở nơi đây, tiếng cồng, tiếng chiêng không chỉ là âm thanh của nhạc cụ, mà còn là tiếng vọng của cội nguồn, nhịp đập của buôn làng và sợi dây gắn kết cộng đồng. Điệu xoang nối những vòng tay đoàn kết; sắc màu thổ cẩm lưu giữ ký ức, tri thức và tâm hồn của mỗi dân tộc.

Điểm nhấn của liên hoan là các phần trình diễn cồng chiêng được chuẩn bị công phu, thể hiện sự phong phú trong nghệ thuật diễn tấu của từng dân tộc, từng địa phương. Những thanh âm trầm hùng, vang vọng của cồng chiêng không chỉ tái hiện không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng mà còn gửi gắm những câu chuyện về lao động sản xuất, tình yêu quê hương, đất nước, tình đoàn kết và khát vọng vươn lên trong cuộc sống. Đặc biệt, sự tham gia của các đội cồng chiêng thanh thiếu niên đã cho thấy niềm đam mê, sự tiếp nối và ý thức gìn giữ di sản văn hóa của thế hệ trẻ.


Cùng với hoạt động trình diễn cồng chiêng, chương trình trình diễn trang phục truyền thống cũng để lại nhiều ấn tượng. Những bộ trang phục được dệt, may với hoa văn, họa tiết và màu sắc đặc trưng của từng dân tộc đã góp phần tôn vinh vẻ đẹp văn hóa, sự khéo léo và óc sáng tạo của đồng bào. Mỗi bộ trang phục không đơn thuần là sản phẩm phục vụ sinh hoạt hằng ngày mà còn chứa đựng những giá trị lịch sử, phong tục, tập quán và quan niệm thẩm mỹ được lưu truyền qua nhiều thế hệ.


Phát biểu khai mạc Liên hoan, ông Dương Anh Hùng, chủ tịch UBND phường nhấn mạnh: Thông qua phần trình diễn, các bạn thanh thiếu niên có dịp giới thiệu, tìm hiểu và tự hào hơn về trang phục truyền thống của dân tộc mình; đồng thời hiểu thêm về sự đa dạng, phong phú trong bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc anh em. Đây cũng là dịp để thế hệ trẻ giao lưu, học hỏi, tăng cường tình đoàn kết, gắn bó và tôn trọng những giá trị văn hóa khác biệt. Đặc biệt, Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2008. Đó không chỉ là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, mà còn là tài sản văn hóa vô giá của Việt Nam và nhân loại. Di sản ấy có sức sống bởi bàn tay, khối óc, tâm hồn và tình yêu của cộng đồng các dân tộc anh em; được gìn giữ qua bao thế hệ bằng chính đời sống, phong tục và sự trao truyền của các nghệ nhân, già làng và mỗi người dân. Bởi vậy, bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những gì thuộc về quá khứ, mà quan trọng hơn là làm cho những giá trị ấy tiếp tục sống trong hiện tại và được trao truyền cho tương lai.


Điều đáng ghi nhận là liên hoan không chỉ dừng lại ở việc biểu diễn, giới thiệu các tiết mục văn nghệ và trang phục truyền thống mà còn góp phần tạo môi trường để thanh thiếu niên trực tiếp tham gia vào các hoạt động bảo tồn văn hóa. Qua đó, những nghệ nhân, người am hiểu văn hóa dân gian có thêm cơ hội truyền dạy kỹ năng diễn tấu cồng chiêng, cách sử dụng nhạc cụ, nhịp điệu múa xoang cũng như kiến thức về trang phục, phong tục tập quán của dân tộc mình cho thế hệ trẻ.


Trao đổi với phóng viên Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống, nghệ sỹ Ưu tú Phạm Văn Hân, giám đốc Trung tâp Văn hóa Nghệ thuật tỉnh, trưởng ban Giám khảo liên hoan cho biết: Liên hoan năm nay, các đội có sự đầu tư về chuyên môn mọi mặt, về đạo cụ trình diễn, trang phục đẹp và đúng hoa văn họa tiết của từng dân tộc. Chủ đề liên hoan đã có cơ chế mở để các đội có nhiều ý tưởng trong việc lựa chọn chủ đề và câu chuyện về văn hóa để gửi thông điệp đến cho người xem .Các đội thực hiện nghiêm túc nội qui của BTC, bám sát với chủ đề quy định, lồng ghép và tạo dấu ấn riêng của từng vùng đất con người. Các tiết mục tham gia Liên hoan được chuẩn bị công phu, thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo và niềm đam mê văn hóa truyền thống của thanh thiếu niên các dân tộc trên địa bàn tỉnh.


Các phần trình diễn cồng chiêng, múa xoang được thể hiện khá đồng đều, nhịp nhàng, mang đậm bản sắc văn hóa Tây Nguyên. Đặc biệt, những tiết mục tái hiện các lễ hội truyền thống đã góp phần khắc họa sinh động đời sống văn hóa, tín ngưỡng và phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc. Qua đó cho thấy thế hệ trẻ ngày càng ý thức hơn trong việc gìn giữ, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Bên cạnh những kết quả đạt được, một số tiết mục cần tiếp tục đầu tư về kỹ thuật trình diễn, sự phối hợp giữa các nghệ nhân và tính sáng tạo để nâng cao chất lượng nghệ thuật trong những lần tổ chức tiếp theo.

Trong bối cảnh đời sống hiện đại có nhiều thay đổi, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đang đặt ra không ít thách thức. Một số loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian đứng trước nguy cơ mai một nếu thiếu sự quan tâm, gìn giữ và trao truyền. Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động liên hoan dành riêng cho thanh thiếu niên có ý nghĩa thiết thực, góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với thế hệ trẻ, khuyến khích các em chủ động tìm hiểu, thực hành và trở thành những hạt nhân trong phong trào bảo tồn văn hóa tại cộng đồng.

Liên hoan Cồng chiêng và trình diễn trang phục truyền thống thanh thiếu niên các dân tộc thiểu số không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Tây Nguyên mà còn khẳng định vai trò quan trọng của thế hệ trẻ trong hành trình kế thừa và phát huy di sản. Từ những tiếng cồng, tiếng chiêng ngân vang đến sắc màu rực rỡ của trang phục truyền thống, tất cả đã góp phần lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần ở địa phương.


Có thể khẳng định, khi thanh thiếu niên được trao cơ hội tiếp cận, thực hành và thể hiện niềm tự hào về văn hóa dân tộc mình, những giá trị truyền thống sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng và lan tỏa. Đây chính là nền tảng quan trọng để di sản văn hóa các dân tộc thiểu số ở tỉnh Quảng Ngãi nói riêng và khu vực Tây Nguyên nói chung được bảo tồn bền vững, tiếp tục tỏa sáng trong đời sống hôm nay và mai sau.
chùm ảnh tại Liên hoan



