(NADS) - Ca mổ do Đại tá, Tiến sĩ, Bác sĩ Phan Đình Mừng – Giám đốc Viện Chấn thương Chỉnh hình, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 trực tiếp thực hiện, với sự hỗ trợ quan trọng của công nghệ in 3D trong lập kế hoạch và phẫu thuật.
Bệnh nhân là bà Dương Thị Cúc (SN 1972), quê Lâm Đồng. Từ năm 3 tuổi, bà đã xuất hiện đau khớp háng trái, sau điều trị tiêm thuốc giảm đau thì biến chứng áp-xe vùng háng, dẫn đến hoại tử hoàn toàn chỏm xương đùi.
Hậu quả là khớp háng trái biến dạng nặng, chân trái ngắn hơn chân phải 5–6 cm, vận động ngày càng hạn chế và đau mạn tính. Gần đây, tình trạng đau tăng nặng khiến bệnh nhân gần như không thể đi lại.

Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định đây là trường hợp loạn sản khớp háng mức độ 4 theo phân loại Crowe – mức độ nặng nhất, với sai khớp háng hoàn toàn, gần như mất chỏm xương đùi, ổ cối thoái triển nghiêm trọng sau gần 50 năm.
Theo TS.BS. Phan Đình Mừng, biến dạng kéo dài khiến xương ổ cối mỏng, yếu, dễ vỡ; phần mềm quanh khớp co rút nhiều; ống tủy xương đùi rất hẹp, làm cho phẫu thuật thay khớp háng trở nên đặc biệt khó khăn và tiềm ẩn nguy cơ liệt thần kinh tọa nếu kéo dài chi quá mức.
Trước những thách thức này, ê-kíp đã quyết định ứng dụng công nghệ in 3D. Một mô hình nhựa tái tạo chính xác xương chậu và đầu trên xương đùi của bệnh nhân được in để các bác sĩ đo đạc, xác định vị trí ổ cối tự nhiên, lựa chọn loại khớp và chuôi khớp phù hợp, đồng thời lên kế hoạch tái tạo phần bờ ổ cối bị tiêu mất.

Trong ca mổ kéo dài khoảng 4,5 giờ, ê-kíp đã giải phóng phần mềm co rút, ghép xương tái tạo bờ trên ổ cối bằng mảnh xương mào chậu, đặt ổ cối nhân tạo kích thước nhỏ và cố định chắc chắn. Để tránh nguy cơ tổn thương thần kinh tọa, các bác sĩ đã chủ động cắt xương đùi nhằm giảm sức căng, sau đó kết hợp xương bằng nẹp vít trước khi hoàn tất thay khớp háng.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân hồi phục tốt, không ghi nhận tổn thương thần kinh tọa – biến chứng nặng nề nhất trong loại phẫu thuật này. Bệnh nhân đã vận động gấp duỗi bàn chân, gối tốt và tiếp tục được hướng dẫn phục hồi chức năng. Do ổ cối được tái tạo bằng xương ghép, bệnh nhân được chỉ định chịu lực nhẹ trong 3–6 tháng để đảm bảo xương liền vững chắc.
TS.BS. Phan Đình Mừng khẳng định, thành công của ca bệnh cho thấy vai trò quyết định của việc chuẩn bị kỹ lưỡng và ứng dụng công nghệ in 3D trong điều trị các trường hợp biến dạng xương phức tạp kéo dài nhiều năm.
Thời gian qua, Viện Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 đã liên tục triển khai công nghệ này trong nhiều ca phẫu thuật khó, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.

