Kết nối nguồn lực, bảo vệ quyền trẻ em khuyết tật tại TP.HCM

(NADS) - Ngày 9/1, Hội Bảo trợ Trẻ em TP.HCM đã tổ chức Hội thảo kết nối mạng lưới các cơ sở trợ giúp trẻ em và các tổ chức xã hội làm việc với trẻ em khuyết tật trên địa bàn thành phố.

Hội thảo là dịp để các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cơ quan báo chí cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em, đặc biệt là trẻ em khuyết tật, một trong những nhóm yếu thế nhất trong xã hội.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Lương Thị Thuận – Chủ tịch Hội Bảo trợ Trẻ em TP.HCM nhấn mạnh, trẻ em cần được quan tâm, chăm sóc và bảo vệ toàn diện, trong đó trẻ em khuyết tật cần sự hỗ trợ nhiều hơn do gặp hạn chế về thể chất, tinh thần và điều kiện sống.

Qua khảo sát thực tế cho thấy, số lượng trẻ em khuyết tật không lớn nhưng phần lớn các em sinh sống trong các gia đình nghèo, phải đối mặt với gánh nặng chi phí y tế rất cao. Đặc biệt, với trẻ khiếm thính, chi phí cấy ốc tai điện tử hoặc trang bị máy trợ thính có thể lên đến hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng – vượt xa khả năng tự xoay xở của nhiều gia đình.

Theo bà Lương Thị Thuận, bên cạnh khó khăn về kinh tế, việc tiếp cận chính sách trợ cấp xã hội hiện nay vẫn còn nhiều bất cập. Quy định chỉ áp dụng cho trường hợp khuyết tật nặng, trong khi tiêu chí đánh giá chưa thật sự rõ ràng, khiến không ít gia đình lúng túng, không biết tìm đến đâu để được hướng dẫn và hỗ trợ.

“Thông qua Hội thảo, chúng tôi mong muốn các bên cùng lắng nghe, kết nối nguồn lực, đóng góp ý kiến để kiến nghị điều chỉnh chính sách theo hướng phù hợp, linh hoạt hơn, qua đó từng bước tháo gỡ khó khăn và hướng tới mục tiêu bảo đảm sự bình đẳng cho mọi trẻ em trên địa bàn thành phố”, bà Thuận chia sẻ.

Sau sáp nhập, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em trên địa bàn TP.HCM tiếp tục được các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và tổ chức xã hội quan tâm chỉ đạo sâu sát.

Nhiều chương trình, mô hình hỗ trợ đã và đang được triển khai nhằm tạo điều kiện để mọi trẻ em có cuộc sống ổn định, được học tập, phát huy năng lực, bày tỏ ý kiến và tham gia đóng góp vào các chương trình, chính sách an sinh xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ, chăm sóc trẻ em một cách toàn diện.

Theo thống kê, TP.HCM hiện có trên 2,55 triệu trẻ em dưới 16 tuổi, trong đó có hơn 11.000 trẻ em khuyết tật. Mặc dù hệ thống pháp luật đã có những quy định khá đầy đủ về quyền của trẻ em khuyết tật, như Điều 35 Luật Trẻ em năm 2016 và Điều 4 Luật Người khuyết tật năm 2010, song trên thực tế việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế.

Rào cản lớn hiện nay nằm ở nhận thức xã hội, khi không ít gia đình còn tâm lý mặc cảm, che giấu khuyết tật của con em mình, trẻ chưa được đối xử bình đẳng.

Trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo, vẫn thiếu giáo viên được đào tạo chuyên sâu về giáo dục đặc biệt, cơ sở vật chất tại nhiều trường học chưa đáp ứng yêu cầu.

Về y tế và phục hồi chức năng, các dịch vụ can thiệp sớm, phục hồi chức năng phân bổ chưa đồng đều, nhất là ở khu vực ngoại thành, vùng khó khăn; chi phí cho dụng cụ trợ giúp, thiết bị chuyên dùng còn cao, gây áp lực lớn cho gia đình.

Đáng chú ý, môi trường sống và khả năng tiếp cận dịch vụ của trẻ em khuyết tật vẫn còn nhiều hạn chế. Hạ tầng giao thông, công trình công cộng, phương tiện vận tải chưa thật sự thân thiện, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiếp cận của trẻ khuyết tật.

Bên cạnh đó, việc tiếp cận công nghệ thông tin và xây dựng môi trường số an toàn cho trẻ em khuyết tật vẫn là một thách thức lớn trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Thống kê cũng cho thấy, trên địa bàn TP.HCM có 12.372 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó hơn 11.000 trẻ em khuyết tật, cùng hàng chục nghìn trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt do nghèo đói, gia đình có vấn đề xã hội, cha mẹ làm ăn xa hoặc các nguy cơ khác.

Hiện có hơn 3.300 trẻ em đang được nuôi dưỡng, chăm sóc tại các cơ sở bảo trợ xã hội công lập và ngoài công lập. Thành phố có 19 trung tâm trợ giúp xã hội công lập và 89 cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an sinh xã hội và bảo vệ, chăm sóc trẻ em.

Từ thực tiễn đó, các đại biểu tại Hội thảo thống nhất nhận định, công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung và trẻ em khuyết tật nói riêng đang đứng trước nhiều thời cơ nhưng cũng không ít thách thức.

Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, cách tiếp cận toàn diện, liên ngành và bền vững giữa Nhà nước, tổ chức xã hội, cộng đồng và gia đình.

Chỉ khi huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, quyền trẻ em, đặc biệt là quyền của trẻ em khuyết tật mới thực sự được bảo đảm một cách đầy đủ và bình đẳng.