"Hoa chữ" của Nhà thơ, NSNA Nguyễn Khắc Hào: Đưa tâm hồn trẻ thơ Việt ra thế giới

Tập thơ tuyển chọn những sáng tác tiêu biểu dành cho thiếu nhi của tác giả. Trong đó có ba bài thơ được đưa vào sách giáo khoa tiểu học, nhiều tác phẩm được sử dụng trong sách bài tập, tài liệu giảng dạy dành cho giáo viên trên cả nước. Một số bài thơ từng được Hội Nhà văn Việt Nam giới thiệu trên các báo, tạp chí nước ngoài tại Canada, Mỹ, Hàn Quốc..., đồng thời được tuyển chọn trong Tuyển tập Văn học Thiếu nhi Việt Nam (NXB Từ điển Bách khoa, 2004). Nhiều tác phẩm của ông cũng đã được phổ nhạc và phổ biến rộng rãi.

Nhà thơ Nguyễn Khắc Hào sinh năm 1955 tại xã Đoàn Đào, huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên. Trước khi được biết đến như một nghệ sĩ đa tài, ông có nhiều năm cống hiến cho ngành giáo dục. Với tâm huyết dành cho sự nghiệp trồng người, ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú và từng giữ cương vị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên.

Sau nhiều năm gắn bó với giáo dục, Nguyễn Khắc Hào tiếp tục khẳng định dấu ấn trong lĩnh vực nghệ thuật. Những thành tựu nổi bật trong thơ ca và nhiếp ảnh đã đưa ông trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam.

Ông sở hữu gia tài sáng tác đáng kể với 7 tập thơ, 2 tác phẩm văn xuôi, hơn 60 bài thơ được phổ nhạc cùng nhiều tác phẩm được tuyển chọn trong các tuyển tập thơ Việt Nam. Từ bữa cơm gia đình, chú chó vàng, cơn mưa đến những trò chơi dân gian, tất cả đều được ông chuyển hóa thành những hình ảnh thơ sinh động và gần gũi. Tên tuổi của ông trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ độc giả, đặc biệt qua các bài thơ được đưa vào sách giáo khoa như "Hạt mưa, Bé út của nhà", "Chuyện kể các loài hoa"..., góp phần nuôi dưỡng tâm hồn và ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ học sinh.

Để đến với độc giả quốc tế, tập thơ được nhà thơ Kiều Bích Hậu biên tập và dịch giả Khánh Phương chuyển ngữ sang tiếng Anh với nhan đề "Letter Flower". Việc một nhà xuất bản quốc tế uy tín như Ukiyoto lựa chọn phát hành tác phẩm không chỉ khẳng định giá trị nghệ thuật của tập thơ mà còn mở ra một nhịp cầu văn hóa, đưa những giá trị nhân văn và vẻ đẹp tâm hồn Việt Nam đến với bạn đọc năm châu.

"Hoa chữ" không thuần túy là một tập thơ, mà là một trải nghiệm thị giác và tâm hồn sống động. Tập thơ được thiết kế với những hình ảnh minh họa màu sắc nét, làm nổi bật lên vẻ đẹp của từng câu chữ. Nội dung tập thơ tập trung vào bốn trụ cột tình cảm chính: quan hệ gia đình, tình thầy trò, thế giới trẻ thơ và sự kỳ diệu của thiên nhiên.

Trong thế giới thơ của Nguyễn Khắc Hào, những điều giản đơn nhất cũng trở nên lấp lánh. Độc giả sẽ bắt gặp hình ảnh "Bố là trống / Mẹ là kèn / Bé là ca sĩ / Cả nhà là diễn viên" trong bài thơ về bữa cơm của bé đầy ắp tiếng cười. Hay những khoảnh khắc xúc động về tình bà cháu, nơi bà bận rộn với bát bột trên tay trong khi chú chó vàng vẫy đuôi chờ đợi. Những bài thơ như "Dế mèn" hay "Nu na nu nong" đã gợi lại ký ức tuổi thơ của người lớn và dẫn dắt trẻ em vào một không gian giáo dục nhẹ nhàng, nơi tiếng Việt và cội nguồn được gìn giữ qua từng lời ru, tiếng hát.

Đặc biệt, mảng thơ về thiên nhiên và tình thầy trò trong tập sách được thể hiện hết sức tinh tế. Những bài thơ giúp các em nhỏ hiểu về thế giới xung quanh, từ ngọn núi cao chạm mây đến những bông hoa gạo đỏ rực, biểu tượng của làng quê Bắc Bộ.

Là một tiến sĩ giáo dục, nhà giáo, nhà quản lý giáo dục, nhà thơ và nghệ sĩ nhiếp ảnh, Nguyễn Khắc Hào hiểu sâu sắc sức mạnh của ngôn từ trong việc hình thành nhân cách trẻ thơ. Trong bản thảo, ông chia sẻ: "Tập thơ dành cho trẻ em, nhưng người lớn vẫn tìm thấy giá trị trong đó, vì nó đưa tâm hồn bạn bay đến một nơi bình yên." Đối với trẻ em Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài, "Hoa chữ" còn có ý nghĩa như một cuốn cẩm nang văn hóa. Những câu thơ: "Tiếng Việt là gì hả mẹ? / Là 'Cha', là 'Mẹ', là đất nước mình..." chạm đến tình cảm thiêng liêng về cội nguồn, giúp các em dù ở bất cứ nơi đâu vẫn luôn tự hào về tiếng mẹ đẻ và nguồn cội dân tộc.

Có thể nói, "Hoa chữ" là một "sợi dây văn hóa" kết nối thế hệ trẻ với quê hương. Với những em bé như Bảo Nguyên (Teddy) hay Khôi Nguyên, Tuệ Anh được nhắc đến trong bản thảo, tập sách này giúp các em kết nối với nguồn cội. Trong đoạn thơ trả lời câu hỏi "Tiếng Việt là gì?" ta thấy được khát vọng của tác giả trong việc giữ gìn hồn cốt dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đây là một điểm chạm cảm xúc rất mạnh đối với độc giả là người Việt ở nước ngoài.

Nhìn lại chặng đường sáng tác từ "Tự bạch trong đêm" (1994), "Hoa muống" (2000), "Đêm bé nằm mơ" (2002), đến “Cây bút của bé” (2014), “Hoa gạo” (2014) và nay là "Hoa chữ" (2026), có thể thấy ngòi bút của Nguyễn Khắc Hào chưa bao giờ ngừng chảy. Ông vẫn miệt mài gieo những hạt mầm thiện lành vào tâm hồn trẻ thơ.

Trong thế giới đầy biến động và công nghệ, tập thơ của Nguyễn Khắc Hào như một "khoảng lặng xanh". Ở đó không có thiết bị điện tử, chỉ có tình yêu của ông bà, vòng tay của mẹ và vẻ đẹp của thiên nhiên. Đây là giá trị nhân văn mà NXB Ukiyoto Canada đã nhìn thấy để quyết định đưa tác phẩm này ra quốc tế - một thông điệp về hạnh phúc giản dị, ai cũng có thể chạm tới, và bạn đọc bất cứ quốc gia nào cũng cần đến.

"Hoa chữ" được phát hành tại Canada là niềm vui đối với nhà thơ Nguyễn Khắc Hào giới văn học Việt Nam. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy văn học thiếu nhi Việt Nam hoàn toàn có đủ nội lực để bước ra thế giới, chinh phục độc giả bằng sự chân thành, giản dị và những giá trị nhân văn mang tính phổ quát.