Đòn bánh xanh thơm, đậm đà hương vị quê nhà
Giữa thị trường ngày càng đa dạng các loại thực phẩm, bánh tét Đại An Khê vẫn giữ sức hấp dẫn riêng nhờ hương vị truyền thống và sự khéo léo của người làm nghề. Từng đòn bánh được gói ghém cẩn thận, kết tinh từ những nguyên liệu quen thuộc và kinh nghiệm được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Sức quyến rũ của bánh trước hết đến từ sắc xanh tự nhiên, dáng bánh chắc tròn, lớp nếp dẻo quyện. Khi cắt thành từng khoanh, màu nếp xanh nổi bật bên phần nhân đậu xanh vàng óng và thịt béo thơm, tạo nên sự hài hòa về màu sắc. Đưa miếng bánh lên thưởng thức, vị nếp dẻo thơm, đậu xanh bùi béo và nhân thịt đậm đà hòa quyện, mang đến cảm giác vừa dân dã, vừa khó quên.
Không cầu kỳ về hình thức, bánh tét Đại An Khê chinh phục thực khách bằng chất lượng nguyên liệu, sự tỉ mỉ trong từng công đoạn và hương vị đặc trưng của ẩm thực quê nhà. Bánh thường hiện diện trong những dịp lễ, Tết, giỗ chạp, sum họp gia đình, đồng thời trở thành sản phẩm hàng hóa mang lại thu nhập cho người dân địa phương.
Việc phát triển thương hiệu bánh tét gắn với chương trình OCOP mở ra cơ hội nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và duy trì nghề truyền thống. Tuy nhiên, bánh tét là thực phẩm có thời hạn bảo quản nhất định. Muốn mở rộng sản xuất, tăng sức cạnh tranh và đưa sản phẩm đến những thị trường xa hơn, điều quan trọng không chỉ là quảng bá mà còn phải tổ chức đầu ra ổn định, kiểm soát chất lượng và xây dựng chuỗi liên kết bền vững.
Liên kết chuỗi, mở đường cho sản phẩm OCOP
Một trong những khó khăn của bánh tét truyền thống là thời gian bảo quản tương đối ngắn. Nếu sản xuất nhiều nhưng thiếu đơn hàng và kênh tiêu thụ ổn định, các hộ làm nghề dễ gặp áp lực về hàng tồn, ảnh hưởng đến thu nhập và khả năng mở rộng quy mô.
Vì vậy, Hải Lăng cần thúc đẩy liên kết giữa các hộ sản xuất, cơ sở kinh doanh, đơn vị phân phối và doanh nghiệp du lịch. Trước mắt, có thể phát triển các điểm bán tại chợ, cửa hàng đặc sản, cơ sở dịch vụ ăn uống, điểm dừng chân và cơ sở lưu trú; đồng thời tổ chức đặt hàng theo ngày, theo đoàn khách hoặc theo lịch trình tour để chủ động sản lượng, bảo đảm bánh đến tay người tiêu dùng khi còn tươi ngon.
Song song với mở rộng thị trường, các cơ sở cần chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm, chuẩn hóa quy trình chế biến, cải tiến bao bì và ghi nhãn đầy đủ thông tin về thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản. Việc nghiên cứu giải pháp bảo quản và vận chuyển phù hợp cần được thực hiện trên cơ sở kiểm nghiệm thực tế, bảo đảm chất lượng và an toàn sản phẩm.
Đáng chú ý, bánh tét Đại An Khê có thể trở thành một phần của trải nghiệm du lịch cộng đồng. Du khách được tìm hiểu nguyên liệu, quan sát quy trình chế biến, tự tay gói bánh dưới sự hướng dẫn của người dân, thưởng thức thành phẩm và mua đặc sản làm quà. Khi ấy, giá trị sản phẩm không chỉ nằm ở mỗi đòn bánh bán ra mà còn được mở rộng thông qua dịch vụ tham quan, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực.
Kết nối La Vang, du lịch sinh thái và làng nghề
Hải Lăng có thể phát huy lợi thế của bánh tét Đại An Khê bằng cách kết nối sản phẩm với các điểm đến tâm linh, sinh thái và làng nghề, hình thành những hành trình khám phá văn hóa địa phương.
Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang là một điểm kết nối đáng chú ý. Sau hành trình hành hương, tham quan, du khách có thể thưởng thức bánh tét, tìm hiểu nghề làm bánh và lựa chọn đặc sản địa phương làm quà. Nếu được tổ chức bài bản, đây sẽ là kênh tiêu thụ trực tiếp, đồng thời góp phần giới thiệu văn hóa ẩm thực Hải Lăng.
Bên cạnh đó, các mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tại nhà vườn, homestay, trong đó có mô hình Ký Hợp mà địa phương hướng đến, có thể kết hợp trải nghiệm làm bánh với thưởng thức những món ăn dân dã. Không gian làng quê xanh mát, nhịp sống bình dị cùng câu chuyện về nghề truyền thống sẽ tạo nên sức hấp dẫn riêng cho hành trình.
Hải Lăng cũng có thể nghiên cứu kết nối nghề làm bánh với nghề sản xuất nước mắm truyền thống, xây dựng tuyến tham quan làng nghề. Du khách được tìm hiểu quy trình làm bánh, khám phá cách ủ chượp nước mắm, thưởng thức ẩm thực và mua sản phẩm tại chỗ. Các công ty lữ hành, hộ làm nghề, cơ sở lưu trú và điểm du lịch có thể phối hợp xây dựng tour nửa ngày hoặc một ngày với lịch trình, dịch vụ và mức giá rõ ràng.
Sự liên kết này sẽ giúp các điểm đến bổ trợ cho nhau: du lịch tâm linh tạo sức hút, du lịch sinh thái mang lại trải nghiệm nghỉ dưỡng, làng nghề cung cấp giá trị văn hóa, còn sản phẩm OCOP trở thành cầu nối để du khách mang hương vị quê nhà về với gia đình.
Đưa nghề truyền thống thành động lực phát triển kinh tế
Trao đổi về định hướng phát huy giá trị các nghề truyền thống trên địa bàn, ông Phạm Rừng Thông, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lăng, cho biết địa phương quan tâm gìn giữ, phát triển nghề làm bánh và nước mắm, đồng thời tìm hướng mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Theo định hướng này, việc nâng cao chất lượng, giới thiệu quy trình sản xuất và quảng bá cần gắn với nhu cầu thực tế của thị trường, tạo điều kiện để sản phẩm truyền thống tiếp cận nhiều khách hàng hơn, đồng thời thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm. Địa phương kỳ vọng phát huy lợi thế nghề truyền thống để tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu, Hải Lăng cần chú trọng xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất, hỗ trợ bao bì, truy xuất nguồn gốc, quảng bá trên nền tảng số và kết nối các điểm bán hàng. Về lâu dài, có thể xây dựng bộ nhận diện chung cho bánh tét Đại An Khê, phát triển các gói quà đặc sản, tổ chức ngày hội ẩm thực và trình diễn nghề truyền thống, đưa sản phẩm vào các chương trình xúc tiến du lịch của tỉnh.
Đặc biệt, người dân phải là chủ thể và trực tiếp hưởng lợi từ quá trình phát triển. Khi có đầu ra ổn định, được tham gia các hoạt động trải nghiệm và dịch vụ du lịch, các hộ sản xuất sẽ có thêm động lực đầu tư, giữ nghề và truyền nghề cho thế hệ trẻ.
Từ những đòn bánh tét xanh thơm đến những giọt nước mắm truyền thống, từ không gian làng quê đến điểm hành hương La Vang và các mô hình du lịch sinh thái, Hải Lăng có cơ sở để hình thành những sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Giữ nghề bằng chất lượng, mở rộng thị trường bằng liên kết và nâng cao giá trị bằng trải nghiệm du lịch – đó là hướng đi thiết thực để bánh tét Đại An Khê vượt khỏi phạm vi một món ăn quen thuộc, trở thành sản phẩm đặc trưng của quê hương Quảng Trị, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao đời sống người dân.
