Khu kinh tế Dung Quất - 30 năm hình thành và phát triển

Ngày 15/8, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi (16/8/1996 - 16/8/2026).

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã về dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm. Tham dự lễ còn có các đồng chí đại diện lãnh đạo bộ, ngành Trung ương. Về phía lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi, có đồng chí Hồ Văn Niên Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Các đồng chí Chủ tịch HĐND, UBND, UBMTTQVN tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi; các đồng chí nguyên lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi qua các thời kỳ; lãnh đạo các Sở, Ban ngành, địa phương trong tỉnh, cùng đại diện các doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chúc mừng những thành tích Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi, cùng Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đạt được trong 30 năm qua.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc thành lập Khu công nghiệp Dung Quất cách đây 30 năm là bước đi mang tính đột phá, thể hiện tầm nhìn chiến lược dài hạn nhằm khơi dậy tiềm năng kinh tế biển của miền Trung. Từ một vùng ven biển còn nhiều khó khăn, Dung Quất đã vươn lên trở thành một trong những khu kinh tế ven biển thành công của cả nước.

Với hạt nhân là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát và hệ thống cảng biển, Khu kinh tế Dung Quất từng bước khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp nặng, lọc hóa dầu, năng lượng và logistics quy mô quốc gia, đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển KT-XH của Quảng Ngãi.

Trên cơ sở định hướng phát triển Khu kinh tế Dung Quất đến năm 2045 và Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Phó Thủ tướng đề nghị xác định rõ mục tiêu xây dựng Dung Quất trở thành khu kinh tế xanh, thông minh, hiện đại, với 3 trụ cột phát triển mang tầm quốc gia và quốc tế gồm: Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng; Trung tâm công nghiệp nặng và sản xuất vật liệu mới; Trung tâm logistics.

Để hiện thực hóa định hướng này, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Quảng Ngãi, Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các Khu công nghiệp Quảng Ngãi cùng các bộ, ngành liên quan tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, đẩy nhanh chuyển dịch sang mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; xây dựng lộ trình nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu thành khu công nghiệp sinh thái; thu hút có chọn lọc các dự án công nghiệp sạch, công nghệ cao, chế biến sâu, có giá trị gia tăng lớn. Phát triển hệ sinh thái lọc hóa dầu - hóa chất - hydrogen - LNG - thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CO₂) - nhiên liệu hàng không bền vững (SAF); đồng thời phát triển thép chất lượng cao, thép đặc biệt, cơ khí chính xác và vật liệu mới.

Hai là, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, triển khai hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; xây dựng hạ tầng số đồng bộ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý giao thông, cảng biển, năng lượng, môi trường; cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến cho nhà đầu tư, phát triển logistics thông minh và chuỗi cung ứng số.

Ba là, phát huy lợi thế vận tải đa phương thức, xây dựng Dung Quất trở thành trung tâm logistics quốc gia và khu vực; tăng cường kết nối Dung Quất - Chu Lai - Bờ Y với Nam Lào, Đông Bắc Campuchia và các tuyến hàng hải quốc tế, tạo động lực phát triển chuỗi cung ứng, công nghiệp và thương mại xuyên biên giới.

Bốn là, tiếp tục kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, hiện đại; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tối ưu hóa cơ chế “một cửa tại chỗ”, tăng cường chuyển đổi số trong quản lý, điều hành; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo niềm tin để các nhà đầu tư yên tâm gắn bó lâu dài với Quảng Ngãi.

Năm là, phát triển hài hòa, lấy con người làm trung tâm; gắn phát triển công nghiệp với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Quan tâm xây dựng thiết chế văn hóa, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, chăm lo đời sống nhân dân, nhất là các hộ gia đình đã nhường đất, di dời nơi ở để phục vụ phát triển khu kinh tế, khu công nghiệp.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị Quảng Ngãi chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và các địa phương liên quan nghiên cứu, tối ưu hóa hướng tuyến kết nối hạ tầng giao thông tốc độ cao liên vùng, nhất là kết nối trực tiếp với Sân bay quốc tế Chu Lai; đồng thời sớm hoàn thiện đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù để phát triển Trung tâm lọc hóa dầu quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục đồng hành cùng Quảng Ngãi, các bộ, ngành Trung ương phối hợp chặt chẽ, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện để tỉnh phát triển nhanh, bền vững, phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, trong đó có Khu kinh tế Dung Quất và Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y.

Tại Lễ kỷ niệm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi Lương Kim Sơn đọc diễn văn nêu bật những thành tựu trong 30 năm qua của Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi đầy thách thức nhưng cũng rất đỗi tự hào.

Cách đây đúng 30 năm, ngày 16/8/1996, Ban Quản lý KCN Dung Quất (tiền thân của Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi ngày nay) được thành lập. Trải qua 30 năm hình thành và phát triển, Ban Quản lý đã từng bước khẳng định vị thế, vai trò là cơ quan đầu mối trong công tác quản lý nhà nước đối với các KKT, KCN, là cầu nối giữa chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp (DN), nhà đầu tư. Từ đó, góp phần quan trọng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh Quảng Ngãi.

Ban Quản lý đã tham mưu xây dựng và phát triển thành công KKT Dung Quất từ một khu vực có xuất phát điểm thấp trở thành KKT tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực, trung tâm công nghiệp trọng điểm quốc gia, giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ yếu của tỉnh Quảng Ngãi.

Với hạt nhân là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất hoạt động từ đầu năm 2009 và hiện đang mở rộng công suất, phát triển chuỗi các dự án hóa dầu, hóa chất, năng lượng, mục tiêu đến năm 2030 trở thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất.

Đến nay, các KKT và KCN Quảng Ngãi thu hút trên 440 dự án đầu tư, với tổng vốn đăng ký gần 20 tỷ USD, vốn thực hiện hơn 14 tỷ USD. Trong đó, có 63 dự án FDI, vốn đăng ký đầu tư hơn 2,5 tỷ USD. Hiện nay, đã có 350 dự án đang hoạt động, hơn 81 nghìn người lao động đang làm việc.

Nổi bật là Nhà máy Lọc hóa dầu Dung Quất đi vào hoạt động từ năm 2009, đến nay đã đóng góp hơn 10 tỷ USD vào ngân sách nhà nước; hiện đang triển khai mở rộng công suất với tổng vốn đầu tư 4,54 tỷ USD. Cùng với đó, các dự án trong lĩnh vực lọc hóa dầu, hóa chất, năng lượng đang từng bước hình thành, tạo nền tảng để Quảng Ngãi hướng đến xây dựng Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế.

Hai Khu liên hợp sản xuất gang thép của Tập đoàn Hòa Phát có tổng vốn đầu tư 7,47 tỷ USD, công suất trên 11 triệu tấn thép/năm, từng bước hình thành một trong những trung tâm sản xuất thép hiện đại, quy mô lớn tại Đông Nam Á. Dự án công nghiệp HD Hyundai Eco Vina của Tập đoàn HD Hyundai (Hàn Quốc) sản xuất các sản phẩm cơ khí siêu trường, siêu trọng, xuất khẩu đến 38 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cùng với đó là 63 dự án FDI hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp nhẹ, công nghiệp chế biến, chế tạo...

Khu kinh tế Dung Quất từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng công nghiệp của tỉnh Quảng Ngãi và khu vực miền Trung, trở thành một trong những KKT ven biển thành công nhất Việt Nam.

Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y phát huy vai trò là đầu mối giao thương quan trọng trên tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối khu vực Tây Nguyên với các nước trong khu vực và mở rộng không gian phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi.

Tiếp thu chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cảm ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, bộ, ngành Trung ương đối với sự phát triển các KKT, KCN của Quảng Ngãi. Chủ tịch UBND tỉnh cam kết sẽ khẩn trương hoàn thiện, trình Chính phủ và Quốc hội ban hành Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng Quốc gia tại KKT Dung Quất theo đúng tinh thần Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm khẳng định, cột mốc 30 năm không chỉ là điểm tự hào, mà là vạch xuất phát cho một hành trình mới với những thách thức và khát vọng lớn hơn.

Phát huy những thành tựu, kết quả đạt được sau 30 năm qua, tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics.

Cả hệ thống chính trị cùng đồng lòng, quyết tâm xây dựng KKT Dung Quất trở thành trung tâm công nghiệp, đô thị, dịch vụ và logistics hiện đại của khu vực miền Trung. Từng bước hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng Quốc gia tại KKT Dung Quất; phát triển các KCN theo hướng xanh, bền vững, công nghệ cao. Đồng thời, phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế của KKT cửa khẩu quốc tế Bờ Y, góp phần đưa Quảng Ngãi trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, phát triển bền vững.

Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã trao Huân chương Lao động Hạng Nhì và Hạng Ba của Chủ tịch nước cho 2 cá nhân đã có nhiều đóng góp vào hoạt động của KKT, KCN Quảng Ngãi; Đồng thời, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ trao bảng tượng trưng tặng 2 tỷ đồng cho Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ngãi.

Tại buổi lễ, Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 8 dự án đầu tư vào KKT, KCN Quảng Ngãi với tổng vốn đăng ký 5.839 tỷ đồng, góp phần bổ sung năng lực sản xuất, phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ, đồng thời tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư các KKT, KCN tỉnh Quảng Ngãi../.

Bài và ảnh Nguyễn Đăng Lâm