Báo chí và sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong không gian số

Chủ trì hội nghị có: Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam và ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.

Tham dự hội nghị có đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương và các cơ quan báo chí.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh một thực tế đáng chú ý: năm 2026 đang chứng kiến sự chuyển dịch từ “kỷ nguyên thông tin” sang “kỷ nguyên của sự thật bị thao túng”. Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake và dữ liệu lớn (Big Data) không chỉ là công cụ phát triển, mà còn bị các thế lực thù địch lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch, làm xói mòn niềm tin xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng ở phòng ngự bị động, mà phải chủ động tấn công bằng sự thật, lẽ phải và công nghệ hiện đại.

Xuyên suốt hội nghị là nhận thức chung về sự gắn kết hữu cơ giữa ba yếu tố cốt lõi nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ người làm báo trong thời đại số.

Trước hết là tính chiến đấu trong lý luận - nền tảng giúp người làm báo đủ sắc sảo để nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái bằng lập luận khoa học, lịch sử, thay cho phản hồi cảm tính.

Tiếp đó là sự tinh nhuệ trong nghiệp vụ - định hướng phát triển Báo chí giải pháp (Solutions Journalism) và Báo chí dữ liệu (Data Journalism) nhằm chứng minh tính đúng đắn trong chủ trương, đường lối của Đảng bằng luận cứ thực tế, đồng thời làm mới nội dung về công tác xây dựng Đảng để tiếp cận hiệu quả hơn với giới trẻ.

Cuối cùng là năng lực làm chủ kỹ năng số - yêu cầu ứng dụng thành thạo AI trong quy trình sản xuất nội dung chính luận, lấy thuật toán để lan tỏa thông tin tích cực theo phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”.

Các tham luận tại hội nghị đã cung cấp nhiều góc nhìn thực tiễn. Nhà báo Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam khẳng định, báo chí là lực lượng xung kích trong việc bảo vệ Cương lĩnh, đường lối của Đảng. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn chỉ ra những rào cản đối với phóng viên trẻ: thiếu thông tin, thiếu cơ chế hỗ trợ, áp lực từ các vấn đề nhạy cảm và nỗi e ngại trước phản ứng tiêu cực trên mạng xã hội.

Trong tham luận tại hội nghị, Đại tá Lê Ngọc Long, Phó Tổng Biên tập Báo Quân đội nhân dân, đã đề xuất nhiều giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Theo đó, trước hết cần nâng cao bản lĩnh chính trị, tư tưởng của đội ngũ làm báo, coi đây là yếu tố then chốt. Đồng thời, cần đầu tư xây dựng lực lượng viết chuyên sâu, có bản lĩnh nghề nghiệp, tư duy lý luận sắc bén và năng lực tác chiến hiệu quả trên không gian mạng. Bên cạnh đó, việc đổi mới nội dung và hình thức thể hiện cũng là yêu cầu cấp thiết, theo hướng chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông tương tác, đa nền tảng.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến nhấn mạnh báo chí chính thống cần chủ động giành lại vị thế trên không gian mạng bằng nội dung có chiều sâu, giàu dữ liệu và ứng dụng công nghệ. Muốn vậy, phải đổi mới tư duy, chuyển sang mô hình sản xuất đa nền tảng, lấy công chúng làm trung tâm, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng của Đảng.

Kết luận hội nghị, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh yêu cầu các cơ quan báo chí đẩy mạnh chuyển đổi số, từ số hóa quy trình sản xuất đến ứng dụng các công cụ quản trị hiện đại, qua đó nâng cao năng lực dự báo và khả năng phản ứng nhanh trước các luồng thông tin xấu, độc. Đồng thời, cần chú trọng đổi mới sáng tạo nội dung, biến những nghị quyết, lý luận vốn khô khan thành các sản phẩm báo chí hiện đại, dễ tiếp cận, có sức lan tỏa và chạm tới cảm xúc của công chúng, đặc biệt là giới trẻ trên không gian mạng.

Ông khẳng định, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ dừng lại ở việc phản bác thông tin sai trái mà còn phải gắn liền với xây dựng niềm tin xã hội. Báo chí cần phát huy vai trò định hướng, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy thông tin tích cực để lấn át tiêu cực, qua đó góp phần “xanh hóa” môi trường thông tin.

Hội nghị một lần nữa khẳng định vai trò tiên phong của báo chí cách mạng trong kỷ nguyên số. Với tâm huyết, trí tuệ và trách nhiệm nghề nghiệp, đội ngũ người làm báo được kỳ vọng sẽ tiếp tục xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, sáng tạo, hiện đại, xứng đáng là lực lượng nòng cốt trên mặt trận tư tưởng của Đảng.