Giải thưởng Nhiếp ảnh xuất sắc là giải thưởng cao nhất trong năm của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam. Giải thưởng nhằm tìm ra các tác phẩm ảnh, công trình lý luận phê bình nhiếp ảnh và sách ảnh có chất lượng nghệ thuật và nội dung tốt. Từ đó chọn ra các tác phẩm xuất sắc nhất để trao giải A, B, C và Cúp VAPA - đây là giải thưởng cao quý nhất của Hội NSNAVN dành cho một tác phẩm nhiếp ảnh xuất sắc nhất trong năm.
Những tác phẩm ảnh được xét chọn là những tác phẩm: Đạt giải Nhất, Nhì, Ba tại các cuộc thi cấp Tỉnh hoặc tương đương; Đạt Huy chương Vàng, Bạc, Đồng và Khuyến khích từ cấp Khu vực và Quốc gia hoặc tương đương do Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức, phối hợp tổ chức hoặc bảo trợ; Đạt các Huy chương Vàng, Bạc, Đồng tại các cuộc thi ảnh quốc tế do Hội tổ chức trong năm 2022.
Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam đã lập 2 Hội đồng để xét Giải thưởng Nhiếp ảnh Xuất sắc năm 2022 gồm: Hội đồng xét ảnh và Hội đồng xét công trình lý luận phê bình và sách ảnh. Thành viên 2 Hội đồng gồm các uỷ viên Ban Thường vụ, Hội đồng Nghệ thuật, Ban LLPB và có sự giám sát của Ban Kiểm tra. Sau quá trình làm việc kỹ lưỡng, công tâm và hiệu quả của các Hội đồng, kết quả được gửi về Ban Chấp hành Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam. Tại Hội nghị Ban Chấp hành lần thứ 9, toàn bộ các uỷ viên Ban Chấp hành tiến hành kiểm tra, cân nhắc và xét Giải thưởng lần cuối trước khi công bố.
Kết quả Giải thưởng Nhiếp ảnh xuất sắc năm 2022 có: 1 CUP VAPA, 1 giải A, 8 giải B và 16 giải C (trong đó công trình Lý luận phê bình và sách ảnh có 1 giải B và 2 giải C).
CUP VAPA

Tác giả: Ngô Minh Phương - Đắk Nông
GIẢI A

Tác giả: Trần Bảo Hòa - Bình Định
GIẢI B

Tác giả: Bạch Thị Tố Anh - Hải Âu

Tác giả: Đỗ Tuấn Hùng - Bà Rịa - Vũng Tàu

Tác giả: Nguyễn Văn Quang - Ninh Thuận

Tác giả: Phạm Đình Thành - Hà Nội

Tác giả: Trần Công - Quảng Nam

Tác giả: Nguyễn Hiền Thanh - Hậu Giang

Tác giả: Trần Thủ An - Hậu Giang

Tác giả: Vũ Kim Khoa - Thái Nguyên
GIẢI C

Tác giả: Từ Thế Duy - Kiên Giang

Tác giả: Lê Đức Thành - Quảng Bình

Tác giả: Huỳnh Văn Truyền - Đà Nẵng

Tác giả: Hồ Ngọc Sơn - TT Huế

Tác giả: Lê Châu Đạo - Phú Yên

Tác giả: Lê Ngọc Huy - Hà Nội 4

Tác giả: Lưu Trọng Thắng - Thanh Hoá

Tác giả: Nguyễn Hải Huy - Quảng Ninh

Tác giả: Trương Vững - TT Huế

Tác giả: Trần Anh Tuấn - Hà Nội 3

Tác giả: Nguyễn Hữu Phương - Long An

Tác giả: Nguyễn Tấn Cư - Quảng Ngãi

Tác giả: Nguyễn Thanh Hải - Hà Tĩnh

Tác giả: Nguyễn Văn Đông - Khánh Hòa

Tác giả: Ông Văn Sinh - Đà Nẵng

Tác giả: Phan Thanh Cường - Bạc Liêu

Tác giả: Trần Nhân Quyền - Hà Nội 1

Tác giả: Trương Minh Điền - Kiên Giang