Quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành
Ngày 15/10, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học và tham vấn chuyên gia phục vụ hoàn thiện cơ sở khoa học của Đề án Chuyển đổi số và Phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026–2035, tầm nhìn đến năm 2045. Đồng chí Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, dự và chỉ đạo hội thảo; đồng chí Lê Minh Tuấn, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tham gia điều hành.
Toàn cảnh hội thảo
Hội thảo quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia có uy tín trong các lĩnh vực lịch sử, văn hóa, kinh tế, ngôn ngữ, công nghệ và quản trị dữ liệu. Trong đó có GS.TS.NGND Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia; GS.TS, Trung tướng Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Cục trưởng, thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an; PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; PGS.TS Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương.
Tham dự còn có PGS.TS Phạm Đức Anh, Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội; TS. Trần Thị Ngọc Phượng, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Ngôn ngữ học; TS. Nguyễn Phước Hải Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế; đồng chí Lê Ngọc Ánh, Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Chuyển đổi số – Đổi mới sáng tạo, Tập đoàn FPT, cùng đại diện các cơ quan Trung ương, viện nghiên cứu, trường đại học và đơn vị chuyên môn.
Về phía tỉnh Quảng Trị có đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; đại diện các sở, ban, ngành, đơn vị công nghệ, cơ quan báo chí và các đơn vị liên quan.
Chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm tính khoa học của di sản số
Hội thảo số 1 với chủ đề “Khoa học di sản, nguyên lý Cultural DNA và chuẩn mã hóa di sản” tập trung vào những vấn đề nền tảng trong việc nhận diện, số hóa, chuẩn hóa và quản trị dữ liệu di sản.
Phát biểu đề dẫn, đồng chí Lê Minh Tuấn nhấn mạnh di sản văn hóa là nơi lưu giữ dấu ấn lịch sử, kết tinh tri thức, bản sắc và ký ức của mỗi vùng đất, cộng đồng. Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ dừng ở ghi nhận hình ảnh, hiện vật hay không gian kiến trúc, mà còn phải phản ánh chính xác bối cảnh, ý nghĩa và giá trị lịch sử, văn hóa.
Các đại biểu tập trung trao đổi sáu nhóm vấn đề: hình thức ban hành Bộ tiêu chí mã hóa di sản; nguyên tắc thiết kế quy tắc gán ô trong ma trận 35 ô; tiêu chí nghiệm thu bảng ánh xạ CIDOC-CRM; ngưỡng độ phân giải và sai số hình học khi cung cấp dữ liệu cho bên thứ ba; căn cứ khoa học trong tái hiện không gian, sự kiện và nhân vật lịch sử; chuẩn ký âm tiếng dân tộc thiểu số và quy mô đội ngũ chuyên môn.
Đồng chí Lê Ngọc Ánh giới thiệu những nội dung cơ bản liên quan đến bộ tiêu chí và chuẩn mã hóa di sản, góp phần làm rõ yêu cầu kết nối giữa phương pháp luận khoa học với giải pháp công nghệ. Qua tham vấn, các chuyên gia đặt ra yêu cầu dữ liệu phải có nguồn gốc rõ ràng, cấu trúc thống nhất, khả năng kiểm chứng và được quản lý theo những tiêu chuẩn có thể áp dụng lâu dài.
Từ dữ liệu di sản đến tài sản số có giá trị
Buổi chiều, Hội thảo số 2 với chủ đề “Mô hình kinh tế, thương mại hóa tài sản số, sở hữu trí tuệ và huy động nguồn lực” tiếp tục mở rộng thảo luận sang khía cạnh kinh tế, tài chính và pháp lý của Đề án.
Nếu phiên sáng tập trung làm rõ cách tạo lập tài sản số có giá trị khoa học, phiên chiều đặt ra vấn đề làm thế nào để những tài sản ấy được ghi nhận, quản lý, khai thác và phát triển thành nguồn lực phục vụ đời sống.
Với tầm nhìn đến năm 2045, Đề án hướng tới tạo dựng nền tảng chuyển đổi số cho ngành văn hóa, thể thao và du lịch, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và mở rộng nguồn lực phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn mới
Quảng Trị sở hữu nguồn tài nguyên di sản phong phú, từ các di tích lịch sử cách mạng, di sản văn hóa cộng đồng đến cảnh quan thiên nhiên và hệ sinh thái du lịch. Việc hình thành kho tài sản số văn hóa được kỳ vọng mở ra cơ hội quảng bá di sản, phát triển sản phẩm du lịch và nâng cao khả năng tiếp cận của công chúng.
Tuy nhiên, số hóa không đồng nghĩa với việc giá trị kinh tế – xã hội tự động hình thành. Các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu xác lập cơ chế quản lý phù hợp, phương pháp đánh giá giá trị có căn cứ, quyền và trách nhiệm của các chủ thể, cũng như nguyên tắc khai thác gắn với bảo tồn, quản lý tài sản công và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Đây là bài toán liên ngành, đòi hỏi sự kết hợp giữa khoa học kinh tế, tài chính, pháp luật, quản trị dữ liệu và thực tiễn phát triển văn hóa, du lịch. Nếu thiếu cơ sở pháp lý và phương án vận hành, tài sản số có thể khó phát huy hiệu quả, thậm chí phát sinh rủi ro về quyền khai thác và phân bổ lợi ích.
Lắng nghe phản biện, hướng đến triển khai thực chất
Sau hơn 8 giờ làm việc, hai hội thảo đã tạo diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia và cơ quan quản lý trao đổi, phản biện nhiều vấn đề có ý nghĩa đối với chất lượng và tính khả thi của Đề án.
Thông qua các tham luận và ý kiến thảo luận, những nội dung trọng tâm được xem xét từ nhiều góc độ, gồm khoa học di sản, lịch sử, văn hóa, công nghệ dữ liệu, kinh tế, tài chính và pháp luật. Ban Tổ chức đánh giá các ý kiến đóng góp có ý nghĩa quan trọng trong việc nhận diện những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện, bảo đảm tính khoa học, tính pháp lý và khả năng triển khai trong thực tiễn.
Việc tổ chức tham vấn chuyên gia cho thấy Quảng Trị không chỉ chú trọng ứng dụng công nghệ mà còn quan tâm đến nền tảng tri thức, cơ chế quản trị và hiệu quả khai thác sau số hóa. Đây là bước chuẩn bị cần thiết để Đề án có cơ sở triển khai đồng bộ, tránh đầu tư dàn trải hoặc hình thành những kho dữ liệu thiếu khả năng kết nối, cập nhật và sử dụng lâu dài.
