Muốn chấm dứt bạo lực giới thì phải thay đổi

Cao Quang|15:03 20/07/2022

“Tôi là một nạn nhân của bạo lực giới. Thay đổi trong nhận thức qua việc tiếp cận với các chương trình truyền thông và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, tổ chức Hagar quốc tế giúp tôi bỏ đi ý định cam chịu những trận đòn của chồng suốt nhiều năm qua. Tôi mạnh mẽ hơn và biết nhờ can thiệp để bảo vệ mình cùng các con”

Chị Tiên (tên nhân vật đã được thay đổi) khẳng định. Quả thật, để giảm thiểu bạo lực giới, trước hết cần thay đổi nhận thức của người dân và cả chính quyền về vấn đề này!

anh-1_1.jpg
Thay đổi nhận thức kéo giảm bạo lực giới

Thay đổi trong nhận thức từ chính quyền địa phương tới người dân.

Hơn ba năm trước, hai địa phương là xã Minh An và Bình Thuận của huyện miền núi Văn Chấn, tỉnh Yên Bái được đánh giá là những điểm nóng về bạo lực giới. Đặc biệt, với đặc thù xã nghèo, kinh tế kém phát triển, đời sống nhân dân khó khăn, lại là nơi có nhiều đồng bào, dân tộc thiểu số nên vấn nạn bạo lực giới luôn nóng hơn bao giờ hết. Từ tháng 9/2019 đến nay, Dự án “Nâng cao năng lực cán bộ và nhận thức người dân để cải thiện việc tiếp cận hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em chịu ảnh hưởng của bạo lực giới” do Tổ chức Hagar Internationalphối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Yên Bái và chính quyền địa phương triển khai đã thay đổi đáng kể cách nhìn nhận của người dân với vấn đề này.

Theo lãnh đạo xã Minh An, trước nay địa phương cũng xảy ra rất nhiều vụ bạo lực gia đình, buôn bán người bởi đặc thù dân tộc, dân trí thấp và thường xuyên phải chịu sự ràng buộc bởi các hủ tục lạc hậu. “Trước khi tổ chức Hagar quốc tế mang Dự án vào hỗ trợ, chúng tôi rất khó khăn để phân biệt bạo lực giới và mâu thuẫn gia đình. Đơn cử, việc giáo dục con cái bằng roi, chồng dạy vợ theo phong tục tập quán… thì rất khó để nhận định đâu là hành vi bạo lực. Chúng tôi không thể can thiệp khi người bị hại không lên tiếng. Họ thà chịu đựng hơn là trình báo. Đây thực sự không phải khó khăn của mỗi Minh An, mà là khó khăn chung của các địa phương khác” – ông Triệu Đức Quý, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân xã Minh An cho biết. Được biết, Minh An là một xã nghèo, dân tộc thiểu số chiếm hơn 68%, trong đó tỷ lệ hộ nghèo cũng trên mức 38%, kinh tế chủ yếu dựa vào nương rẫy và chăn nuôi, đời sống nhân dân còn rất nhiều khó khăn.

anh-2_1.jpg
Ông Triệu Đức Quý, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Minh An phát biểu ý kiến

Chúng tôi có đặt câu hỏi: Liệu lãnh đạo xã đánh giá về sự thay đổi của nhân dân trong gần ba năm thực hiện Dự án như thế nào? Trả lời câu hỏi, ông Triệu Đức Quý cho biết rằng thay đổi lớn nhất mà chính quyền thấy rõ chính là nhận thức, sự hiểu biết về bạo lực giới của người dân được nâng cao, các vụ bạo lực giảm đáng kể về số vụ lẫn tính chất. “Đối với lãnh đạo xã, chúng tôi đánh giá đây là một dự án rất hiệu quả, có ý nghĩa rất lớn đối với địa phương. Những thay đổi lớn đấy đã góp phần đưa Minh An ra khỏi danh sách những điểm nóng về bạo lực giới và trở thành một mô hình hiệu quả trong việc phòng, chống bạo lực gia đình nhờ hoạt động hiệu quả, có trách nhiệm của Tổ phản ứng nhanh” – ông Triệu Đức Quý nhận định.

Hiện nay, nhận thức của người dân về bạo lực giới được nâng cao, hai địa phương đang tập trung vào xây dựng Nông thôn mới gắn với phòng chống bạo lực gia đình. Theo đánh giá của Hagar International, sự thay đổi lớn của chính quyền địa phương trong cách tiếp cận và giải quyết các vụ bạo lực giới tại địa bàn đã chứng minh được hiệu quả của Dự án, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân, thúc đẩy sự phát triển về kinh tế, xã hội.

Chị Tiên, một người phụ nữ yếu đuối, trước là nạn nhân của bạo lực giới nay những suy nghĩ của chị về vấn đề này không những được thay đổi mà còn giúp người chồng của mình “hoàn lương”. “Suốt một thời gian dài, tôi chịu đựng sự bạo hành của người chồng vì yếu thế, không biết cầu cứu ai. Khi được tuyên truyền và tham gia các buổi truyền thông của địa phương tổ chức, tôi nhận ra mình phải thay đổi. Chỉ khi tôi thay đổi thì cuộc sống tôi mới thay đổi được - từ sự thay đổi trong nhận thức, chị Tiên dần thay đổi hành vi. “Sau đó, khi bị chồng bạo hành, tôi đã không còn bất lực chịu đòn. Tôi đã nhờ sự trợ giúp của hàng xóm, liên hệ với Tổ phản ứng nhanh của xã với hy vọng sẽ thoát khỏi sự tra tấn về thể xác càng sớm càng tốt. Tôi đã không cam chịu nữa - chị Tiên nói với ánh mắt tự hào, cứ như chị đã làm được một việc rất lớn, vượt qua giới hạn của bản thân.

anh-3_1.jpg
Truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân với bạo lực giới

Rất nhiều người như chị Tiên tại Minh An và Bình Thuận đã vượt qua được những rào cản của sự yếu thế để tự bảo vệ bản thân, làm chủ cuộc sống của mình. Điều quan trọng, vẫn cần sự hỗ trợ, vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương và các chính sách quan trọng của Nhà nước để tiến tới việc chấm dứt bạo lực giới trong tương lai.

Thay đổi trong chính sách

Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến công tác phòng, chống bạo lực giới. Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được Quốc hội thông qua ngày 21 tháng 11 năm 2007 và chính thức có hiệu lực ngày 01 tháng 7 năm 2008. Năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định 08/2009/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn Luật Phòng, chống bạo lực gia đình. Trong hơn 15 năm, Luật đã là hàng rào pháp lý mạnh mẽ nhất, thể hiện sự quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong xây dựng xã hội hạnh phúc hơn. Bên cạnh đó, các Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã rất quan tâm, thường xuyên có các chỉ đạo quyết liệt để công tác này được đẩy mạnh. Bên cạnh các chính sách phòng, chống bạo lực gia đình, Chính phủ cũng có nhiều hoạt động khác nhằm phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, từ đó đẩy lùi bạo lực. Dự kiến, trong tháng 10/2022, Quốc hội sẽ thông qua Luật Phòng chống bạo lực gia đình sửa đổi, đây sẽ là bước đi tích cực trong cách nhìn nhận về bạo lực giới hiện nay và tương lai. Từ đấy, Nghị định hướng dẫn phòng chống bạo lực giới của Chính phủ cũng sẽ được thay đổi để đảm bảo phù hợp với yêu cầu thực tế. Hy vọng, Luật được thông qua sẽ có nhiều điểm mới và sẽ là công cụ hữu hiệu cho chính quyền các cấp áp dụng để từ đó bạo lực giới được kéo giảm.

anh-4_1.jpg
Phát triển kinh tế hộ gia đình là cách kéo giảm bạo lực giới

Đối với hai địa phương Minh An và Bình Thuận, không chỉ áp dụng những chính sách của Đảng, Nhà nước đối với vấn nạn này, mà còn tiếp tục quan tâm, quyết liệt xử lý, truyền thông bằng nhiều cách để giúp người dân nhận thức hơn. “Trước đây, chúng tôi bám sát vào các quy định của Nhà nước với vấn đề này một cách bị động và thiếu sự quyết liệt. Khi được hỗ trợ thêm chuyên môn từ Dự án, chúng tôi đã có cái nhìn khác về vấn đề này, xác định đây là một trong những mục tiêu quan trọng gắn liền với các chỉ tiêu xây dựng Nông thôn mới tại địa phương. Do đó, trong công tác chỉ đạo, điều hành, vấn đề phòng chống bạo lực gia đình luôn được quan tâm. Đơn cử, các chính sách xoá đói giảm nghèo chúng tôi cũng luôn ưu tiên về cho các gia đình có tình trạng bạo lực, giúp họ có sinh kế, phát triển kinh tế để thoát nghèo, từ đó đời sống vật chất được nâng cao thì bạo lực giới sẽ được kéo giảm” – ông Triệu Đức Quý cho biết thêm.

anh-5_1.jpg
Hoạt động của nhóm đồng đẳng - một mô hình truyền thông hiệu quả.

Theo quan sát từ một buổi sinh hoạt của nhóm đồng đẳng, chúng tôi thấy có một số gia đình tiêu biểu cho việc “Thoát nghèo” và “thoát bạo lực”. Khi trao đổi với một người chồng đã từng là nỗi khiếp sợ của người vợ, anh ta dường như đang cho thấy những suy nghĩ tích cực sau những gì mình gây ra. “Trước đây, tôi hay đánh vợ, nhiều lúc không cần lý do. Cứ thấy ngứa mắt là đánh. Nhưng từ khi được chính quyền, mọi người khuyên bảo và hỗ trợ vốn cho vợ chồng làm ăn thì tôi không đánh vợ nữa, biết trân trọng bạn đời hơn” – Anh Bình cho biết. Sự thay đổi phải đến từ ý thức, kết hợp thêm các biện pháp, chế tài mạnh tay có đủ sức răn đe mới đảm bảo bạo lực sẽ giảm. Vật chất và tinh thần luôn phải song hành cùng nhau, nên việc áp dụng các chính sách một cách hợp lý, có sức nặng và thêm một chút sáng tạo sẽ giúp xử lý tốt hơn.

Dự án “Nâng cao năng lực cán bộ và nhận thức người dân trong việc cải thiện tiếp cận dịch vụ hỗ trợ cho phụ nữ và trẻ em chịu ảnh hưởng bởi bạo lực giới” của các tổ chức quốc tế cũng là tranh thủ sự hỗ trợ về chuyên môn, vốn giúp người dân có sinh kế, kéo giảm bạo lực giới. Theo đánh giá của ông Lê Xuân Đồng - Điều phối viên Dự án, trên cơ sở pháp luật Việt Nam về bạo lực giới, tổ chức Hagar đã có nhiều sáng kiến, chương trình phối hợp với các địa phương nhằm năng cao nhận thức, phát huy tốt các chính sách đang có để kéo giảm bạo lực giới. Một trong những cơ sở pháp lý vững chắc nhất để tạo điều kiện cho các địa phương không “làm ngơ” với bạo lực giới chính là Luật phòng, chống bạo lực gia đình. Trên cơ sở Luật, nhiều địa phương đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ tuyên truyền, vận động, xử lý… các vụ bạo lực giới. Hy vọng, trong thời gian tới, với cách tiếp cận mới trên cơ sở các chính sách hiện có, không chỉ có Minh An hay Bình Thuận, mà nhiều địa phương nữa trên cả nước sẽ kéo giảm bạo lực giới, xây dựng xã hội no ấm, bình đẳng và hạnh phúc.

*** Tên nhân vật Tiên và Bình đã được thay đổi!

Quang Cao


(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Nhiếp ảnh & Đời sống
Muốn chấm dứt bạo lực giới thì phải thay đổi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO