So sánh sản phẩm
Tin tức mới

Gio Linh (Quảng Trị): Lưu truyền nét đẹp văn hóa hội đu xuân Làng Lan Đình, xã Gio Phong

16:00:12 25-02-2021
NADSO - Trải qua gần 5 thế kỷ, tại làng Lan Đình, xã Gio Phong, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Tại đây, có di tích hàng rào điện tử Macnamara Dốc Miếu nằm sát với địa phương, từ khi có tên làng cho đến nay là cả một quá trình xây dựng, bảo vệ quê hương theo suốt chiều dài lịch sử. Ngoài việc làm ăn, sinh sống, bảo tồn nòi giống, người dân Lan Đình đã góp một phần sức nhỏ của mình vào việc kiến thiết, chung tay với nhân dân cả nước bảo tồn, phát triển để có những bước đi vững chắc qua từng thời kỳ lịch sử. 
 

Được biết, phong tục tập quán ở làng cũng chịu sự ảnh hưởng từ thời phong kiến như những địa phương khác, ngày xưa họ nhuộm răng, ăn trầu. Việc làng, việc họ, đám cưới, đám tang... đều được tổ chức hết sức chu đáo, mỗi khi trong làng có người qua đời, thì tất cả bà con đều đứng ra cùng lo các nghi lễ để đưa tiễn người mất về nơi an nghĩ cuối cùng, lúc gặp tai ương hoạn nạn, hoàn cảnh khó khăn, mọi người sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau đến cùng. Về hôn lễ quy định rất chặt chẽ: Trai chưa vợ phải lấy gái chưa chồng, trừ trường hợp ngoại lệ, có thể vì lý do nào đó như lỡ thời hoặc đi bước nữa thì không nằm trong quy ước của làng. Trước khi lập gia đình, chàng trai thường phải làm rễ một thời gian khá dài ở nhà gái và tuần tự đi qua đủ sáu nghi lễ mới được cưới vợ. Thời bấy giờ do ảnh hưởng các tập tục xa xưa nên các cặp vợ chồng thường ít được biết mặt nhau để tìm hiểu, tâm sự, việc cưới xin chủ yếu do ông bà, cha mẹ định đoạt, sắp xếp.
 
Cùng với đó, nghề nghiệp chủ yếu là thuần nông, quanh năm với ruộng đồng, vườn tược, đất ở cũng như đất canh tác một phần là bazan, một phần là đất màu trồng trọt, những lúc nông nhàn, bà con thường làm thêm nghề đan lát thúng, mủng, rổ, rá, dần, sàng, nông, nia, sọt, giỏ... bằng tre, nguyên liệu được trồng sẵn tại địa phương khá nhiều, sau đó đưa ra các chợ lân cận khắp vùng bán để tăng thêm thu nhập. Ngày nay, do cuộc sống được nâng lên một bước nên các dụng cụ sinh hoạt hàng ngày được thay thế bằng nhiều chất liệu khác nhau như nhựa, mây, sắt, inox..., nghề đan lát truyền thống của làng có phần chửng lại.
 
Đồng thời, đời sống văn hoá tinh thần, ngoài quan hệ làng nước, dân làng ngày xưa ít có điều kiện để học hành đến nơi, đến chốn. Tuy nhiên, trong làng vẫn có nhiều người văn hay chữ tốt, thi đậu các khoa thi Hương, thi Hội, thi Đình do Nhà nước thời phong kiến tổ chức và được làm quan trong triều đình, phong tặng chức tước. Điển hình, ngài Trần Đại Lang, làm quan đến chức Tứ Trụ (1 trong 4 vị quan lớn dưới vua) và cũng là ngài Tiền Khai Khẩn vùng đất này. Lúc ngài mất, dân làng lập miếu thờ và phong mộ tại Xóm Chùa, trên miếu Ngài được khắc hai câu đối của Vua ban tặng.
 
Đặc biệt, ở làng Lan Đình có một nét đẹp văn hóa nổi bật mà đến nay vẫn được lưu truyền và duy trì đều đặn, đó là hội đu ngày Xuân mỗi khi tết cổ truyền dân tộc lại về.
 
Song song đó, hội Đu xuân có từ bao giờ không ai biết, chưa có sử sách nào nhắc tới. Theo truyền ngôn của các cụ cao niên ở địa phương cho biết: Đu xuân ở đây đã có từ lâu, là một trong những trò chơi của những ngày tết Nguyên Đán khá hấp dẫn, là môn thể thao dân tộc được giới trẻ rất thích, đây là dịp để trai, gái gặp gỡ, vui chơi với nhau tìm hiểu nên vợ, nên chồng. 
 
Cứ mỗi độ xuân về, dân trong làng họp lại để chuẩn bị tổ chức, có sự phân công, bàn bạc cụ thể. Một cây Nêu thật cao được dựng lên từ ngày 30 tết đến hết ngày mùng 7 tết mới hạ, cây nêu và dàn đu được dựng tại một địa điểm sẽ diễn ra lễ hội hoặc nơi sinh hoạt cộng đồng để mọi người dân đều có thể tham gia. Thông lệ của làng, sau khi hạ nêu còn làm lễ Xuống Đồng để cầu cho bà con luôn gặp nhiều điều may mắn, làm ăn thuận lợi và mùa màng bội thu. 
 
Chính vì vậy, trong những ngày tết, khi đến với làng Lan Đình, chúng ta sẽ thấy rất nhiều nam thanh nữ tú, xinh xắn, thanh lịch trong trang phục ngày hội cùng tham gia vào cuộc chơi này, cứ như thế từ đời này truyền lại qua đời khác với một sức sống bền bỉ, sức lôi cuốn mạnh mẽ đã khiến hội đu Xuân trở thành một nét văn hóa đẹp trong tập quán đón tết của người dân xã Gio Phong nói chung và làng Lan Đình nói riêng. 
 
Cây đu được trồng bởi 4, 6 hay 8 cây tre dài, vững chắc để chịu được sức nặng của ít nhất từ 2 người trở lên cùng với lực đẩy quán tính, còn hai cây tre nhỏ hơn dùng làm cần đu, sao cho vừa với tay người cầm là được. Trong nhún đu bao gồm có nhún đu “đôi” và nhún đu “đơn” nhưng hấp dẫn nhất vẫn là đu đôi giữa nam và nữ. Đây là một môn thể thao mang tính phồn thực đòi hỏi sự khéo léo, dẻo dai, sự dũng cảm ở mỗi người chơi. Theo luật chơi, thì mỗi người chơi đu đều có thể tùy ý lựa chọn bạn đu sao cho hợp đôi nhất để đạt được sự hợp tình, hợp ý theo đó mới đạt được đến hiệu quả cao trong nghệ thuật biểu diễn vừa thuần thục, nhanh nhẹn, tinh tế và quan trọng nhất là biết cách để không bị văng ngã khỏi đu. 
 
Qua đó, đu nhún càng mạnh thì càng lên cao, cần đu đưa lên vun vút, từ bên nọ sang bên kia và khi cần đu lên ngang với ngọn đu là hay nhất, nhiều khi đu bay ngang ngọn đu một vòng. Ban tổ chức còn treo giải thưởng ở ngang ngọn đu để người đu giật giải. Cuộc chơi cũng đòi hỏi phải có cơ duyên, do vậy lúc có người bắt được đu thì những người khác xung quanh sẽ không ai tranh nữa, đó là cũng quy định chung của ban tổ chức hội đu. Khi đang đu mà người chơi muốn xuống sẽ báo hiệu cho người khác bằng cách khép tay đu lại vòng qua ngực và nhường chỗ cho người khác tiếp tục cuộc vui, người chơi tiếp theo phải đỡ đu, nghĩa là phải chọn lúc đu gần xuống mặt đất để giữ đu đứng lại, người trên đu sẽ nhường cho người đến sau thay phiên, nếu không giữ lại được thì đành phải chờ, cứ như thế liên tục từ lớp này qua lớp khác. Muốn đạt độ an toàn cao, đôi khi cũng có thêm dây bảo hiểm để tránh sự sợ hải cho những người thể lực kém.
 
Những đôi trai gái đánh đu luôn ở vào trạng thái hưng phấn cao, còn người xem và thưởng thức cũng reo hò, la hét ầm ỷ, trầm trồ, cười nói hoặc bình luận xen lẫn vào những tiếng trống liên hồi. Có những năm ban tổ chức đã đặt ra cuộc thi để trao giải thưởng. Những người lớn tuổi trong làng đã qua kinh nghiệm sẽ căn cứ vào trình độ đu đẹp, độ nhún nhịp nhàng của các cặp đu mà so sánh để xếp hạng, ngoài ra còn đánh giá về dáng vóc, cách ăn mặc của hai người, khi đu phải giữ được nét mặt tươi tĩnh, tự nhiên, ăn ý với nhau, động tác phải nhịp nhàng, nụ cười phải đằm thắm, duyên dáng. Phần thưởng không nhiều, chỉ để động viên tinh thần là chính, ngày xưa các cụ thường trao bằng vải, bằng nếp, bằng sản vật, còn bây giờ thì trao giải bằng mứt, bánh, chè gói hoặc một ít tiền nhưng không lớn.
 
Song song đó, Hội đu xuân có sức thu hút không chỉ với những người chơi mà còn cho cả những người xem, cổ vũ, đặc biệt nhất là với giới trẻ, không kể địa phương này, địa phương khác, vì đây chính là dịp để trai gái gặp gỡ giao lưu, cùng nhau đua tài, chuyện trò, tìm hiểu và tiến tới hôn nhân hạnh phúc.
 
Tại Việt Nam, Hội đu được hình thành đầu tiên từ phía Bắc, bỡi vậy lễ hội này vẫn được duy trì đều đặn ở các địa phương như huyện Thủy Nguyên, huyện An Lão (TP Hải Phòng), huyện Côn Sơn (tỉnh Hải Dương), huyện Can Lộc (tỉnh Hà Tĩnh) ... Đối với đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng Tây Bắc, người Mường ở Văn Chấn (tỉnh Yên Bái) cũng giữ được truyền thống chơi đu ngày xuân. Thời gian vui chơi thường kéo dài từ 30 tết đến rằm tháng giêng. Hoặc do có những nơi xưa kia chỉ làm một vụ nên sau tết là lúc nông nhàn họ có thể chơi đu hết cả tháng giêng. Nhưng nếu chơi cả ngày thì chỉ có từ 30 tết đến hết mùng 4, còn lại thường chơi vào ban đêm.
 
Trước khi bước vào hội đu người già có uy tín trong làng, bản sẽ tiến hành lễ cúng đu nhằm báo với tổ tiên trời đất rằng mùa xuân đã về. Già làng cũng cầu khấn các vị thần linh phù hộ cho người dân trong địa phương được mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và họ cũng có quy định: Chỉ những nam thanh nữ tú chưa có gia đình mới được tham gia vào cuộc chơi. Bước vào hội đu, tất cả mọi người cùng nhau hát một câu khai hội. Cứ như vậy, người hò người đáp làm cho không khí của hội xuân diễn ra hết sức lãng mạn, vui vẻ, bay bổng theo từng câu hát giao duyên của bản làng.
 
Đặc biệt, chúng ta không thể quên ơn những người đã nằm xuống, những bậc tiền bối đã có công rất lớn với đất nước đã sáng tạo ra những trò chơi dân gian, những lễ hội văn hóa đậm chất dân tộc mà còn lưu truyền đến bây giờ. Bỡi vậy, việc thờ phụng tổ tiên, ông bà là nghĩa vụ và trách nhiệm vinh quang của lớp người hiện tại và những thế hệ nối tiếp về sau.
 
Người dân Lan Đình cũng vậy, dù họ sinh sống bất cứ ở đâu, đều luôn có một cuộc sống thật tốt đẹp và có ý nghĩa để khỏi phụ lòng cha ông đi trước. Luôn thể hiện tính Trung Hiếu, Nhân Nghĩa với truyền thống: “Uống nước nhớ nguồn – Ăn quả nhớ người trồng cây”.
 
Hội đu Xuân của làng Lan Đình không đơn thuần thể hiện tinh thần vui chơi thể thao, thượng võ của nam thanh, nữ tú ở địa phương mà còn mang ý nghĩa bảo tồn, phát huy giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cùng với các trò chơi dân gian truyền thống khác. Sau khi kết thúc, các vị chức sắc, các đoàn thể trong làng cùng ngồi lại rút kinh nghiệm để tổ chức tốt hơn cho năm sau. 
 

Tin rằng, những trò chơi dân gian này mãi mãi được lưu truyền vì một phong tục tập quán mang đậm dấu ấn nét bản sắc của một làng quê để tưởng nhớ đến công ơn của tổ tiên đã dày công tìm kiếm, sáng tạo, sắp đặt những môn thể thao phù hợp với nông thôn, làng mạc, với con người của từng vùng miền trên các địa phương của người dân Việt.
                                                                                                                                   
Hoàng An - Hồ Thanh Thoan
 

Tags:
Tin tức mới
Album mới
  • Sáng ngày 11/10, tại phiên làm việc chính thức đầu tiên, các NSNA đã có mặt đầy đủ để tham dự Đại hội Đại biểu Hội NSNA Việt Nam khoá 9 (2020-2025) và chụp ảnh lưu niệm.
     
  • Là một người làm quản lý ngành văn hóa của Thị xã Cửa Lò và huyện Hưng Nguyên tỉnh Nghệ An hơn 40 năm, cũng khoảng chừng đó thời gian ông cầm máy ảnh để phục vụ cho chuyên môn và niềm đam mê của mình. Nhưng phải đến lúc nghỉ hưu ông mới có thời gian để thực hiện niềm đam mê đó. Hiên nay mỗi năm ông có 6 tháng sống ở Mỹ và khoảng thời gian đó ông chủ yếu dành để đi sáng tác ở các địa danh nối tiếng nước Mỹ, cũng như đời sống sinh hoạt của người dân Mỹ, để được bày tỏ cảm xúc của mình cho niềm đam mê trên từng tác phẩm.
    Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống xin giới thiệu một số tác phảm của ông được thực hiện tại Mỹ:
     
  • Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành đã hơn 80 tuổi Nhưng ông vẫn miệt mài sáng tác, không chi ở Hà Nội mà ông còn đi khắp miền Tây Bắc. Niêm đam mê cảnh đẹp mùa xuân và nghệ nghiệp khiến ông không bao giờ ngơi nghỉ. NAVĐS xin giới thiêu với bạn đọc bộ ảnh Mùa xuân Tây Bắc của Ông. Ông tâm sự tren Facebook:  "Tôi kém đủ điều nên ngại sử dụng máy tính, đặc biệt là trang Phây - búc. Đành là gom góp những gì tôi lượm được từ các bạn, đồng nghiệp và người thân rồi viết lời cảm ơn, cáo lỗi, mong được lượng thứ".
    Xin gửi tới các bạn ít tấm ảnh Xuân trên vùng Đông - Tây Bắc Tổ quốc gọi là chút quà Tết tôi mang ở đó về, thay cho lời cảm ơn của tôi đến với mọi người.
    Đinh Quang Thành
  •  
    Theo nhận định của các chuyên gia du lịch tại Việt Nam, trong tương lai gần, loại hình du lịch chụp ảnh sẽ phát triển bởi vì đất nước ta có rất nhiều cảnh đẹp, rất nhiều di sản thiên nhiên,vật thể, phi vật thể của nhân loại mà Việt Nam đang nắm giữ. các khu vực di sản, điểm tham quan du lịch, làng cổ, làng nghề và hình ảnh đầy màu sắc về cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ thông tin, các thiết bị thông minh như điện thoại di động, máy ảnh, tiện lợi dễ sử dụng. Bên cạnh đó đời sống văn hóa tinh thần ngày càng cao, đòi hỏi cuộc sống có nhiều thay đổi và ngành du lịch cũng đã phát triển không ngừng và từng bước đổi mới để bắt nhịp với cuộc sống.

    Những người yêu thích bộ môn nhiếp ảnh thường tự tận hưởng niềm đam mê của mình bằng các cuộc hành trình đi đến những nơi có khung cảnh đẹp để chụp cho riêng họ một bộ ảnh tuyệt vời. Loại hình du lịch này được gọi là "các chuyến tham quan chụp ảnh", và gần đây một số công ty du lịch tại Việt Nam đã tổ chức các tour du lịch như vậy để đáp ứng nhu cầu của các vị khách đam mê "ngắm và bắn".
      Tạp chí nhiếp ảnh và Đời sống đang hướng tới các tua du lịch chụp ảnh, chụp ảnh ở đâu, mùa nào chụp cái gì và định hướng tổ chức tư vấn cho những người đam mê du lịch chụp ảnh, để chuyển đi du lịch đạt kết quả như mong muốn, có thêm những tác phẩm tốt sau chuyên du lịch, thỏa nỗi đam mê. Không riêng gì các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp mà tất cả các bạn trẻ thích phượt chụp ảnh chúng tôi cũng tổ chức cho những tua riêng. 
     

    Doanh nhân Vũ Minh Châu ( Tổng giám đốc CT Vàng bạc đá quí Bảo Tín Minh Châu) trong đợt đi du lịch chụp ảnh tại Bản đảo Sơn Trà
    do hướng dẫn viên TCNA&ĐS tổ chức                                Ảnh: Vũ Đức Huy

      Ông Vũ Minh Châu - Tổng Giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu nói rằng;  Mặc dù công việc rất bận rộn nhưng anh và bạn bè thường tổ chức các chuyển đi du lịch chụp ảnh do các nghệ sĩ nhiếp ảnh làm hướng dẫn viên. Ông không đặt nặng tầm quan trọng về tính nghệ thuật của bức ảnh, nhưng cố gắng chụp rất thực tế và sống động gây nhiều cảm xúc cho người xem. Điều quan trọng là mỗi khi nhìn qua ống kính và bấm máy, là một khoảnh khắc đẹp đã được ghi lại. Chúng tôi thực sự thích ý nghĩa này, vì vậy chúng tôi thường tự tổ chức các chuyến tham quan chụp ảnh như vậy. Nếu có được tổ chức tua định hướng chụp cái gì ở đâu theo mùa vụ và chuyên nghiệp thì mình sắp xếp được lịch trước, mặc định được kể hoạch trước, có lịch thì dễ đi hơn nên mình sẽ sẵn sàng đăng ký tham gia tua này.

    Trào lưu đang thịnh hành bây giờ là một số lượng lớn những bạn trẻ ở các thành phố lớn thường lập các nhóm để cùng nhau đi xa chụp ảnh một cách tự do. Họ thường đi tới các điểm đến nổi tiếng có cảnh quan tuyệt đẹp và văn hóa nổi bật để chụp ảnh. Đối với những người không thể đi xa thì họ chỉ chụp ảnh ở thành phố nơi họ sinh sống, nhưng nếu chịu khó tìm kiếm những góc mới trong thành phố, họ vẫn có thể cho ra đời những tác phẩm sống động.
     

    Vọc chà vá chân nâu tại bản đảo Sơn Trà            Ảnh : Vũ Minh Châu
     
    Những người yêu thích bộ môn nhiếp ảnh thường tự tận hưởng niềm đam mê của mình bằng các cuộc hành trình đi đến những nơi có khung cảnh đẹp để chụp cho riêng họ một bộ ảnh tuyệt vời. Loại hình du lịch này được gọi là "các chuyến tham quan chụp ảnh", còn giới chuyên môn nhưHội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh thì thường tổ chức các Trại sáng tác hàng năm  và gần đây một số công ty du lịch tại Việt Nam đã tổ chức các tour du lịch như vậy để đáp ứng nhu cầu của các vị khách đam mê "ngắm và bắn".Tuy nhiên vì những người đi chụp ảnh du lịch lần đầu tiên đến các đia điểm du lịch nên họ không hiếu biết nhiều về những góc nhìn, vị trí, ảnh sáng, thời tiết, văn hóa tập quán, phong tục...  của từng vùng miền đề chụp được những bức ảnh đẹp. Nên bị bỏ lỡ nhiều cơ hội dẫn đến không có được những bức ảnh tốt do vậy Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống sẽ tổ chức chuyên nghiệp cho các tua du lịch chụp ảnh, hướng dẫn kỹ thuật định hướng kể hoạch cho các tác giả,các du khách có những bức ảnh đẹp nhất khi đi du lịch chụp ảnh. Hướng dẫn viên là các Nghệ sĩ nhiếp ảnh chuyên chụp ảnh về ngành du lịch sẽ trực tiếp dẫn dắt các tua du lịch chụp ảnh. Các hướng dẫn viên là nghệ sĩ nhiếp ảnh nên sắp xếp các các đối tượng chụp và cảnh sao cho phù hợp, chẳng hạn như các chợ phiên địa phương với hình ảnh mua bán tấp nập, cảnh một phụ nữ trẻ chèo thuyền trên dòng sông chiều hoàng hôn nắng vàng, mùa gặt của đồng bào vùng cao, nghề dệt thổ cẩm ở đâu.... Và  chúng tôi luôn phải tìm kiếm, phát hiện các điểm đến mới lạ, nắm bắt được những khoảnh khắc đẹp, tìm được những góc chụp đẹp và mùa nào đẹp để tư vấn cho khách du lịch.
     
    Với du khách nước ngoài, cũng có nhiều yêu cầu khác nhau.Mặc dù họ yêu thích các điểm du lịch nổi tiếng như Huế, Mỹ Sơn và Hạ Long nhưng họ không có đủ thời gian để chụp ảnh. Tuy vậy cảnh một nữ sinh trung học mặc áo dài trắng tung bay trong gió sau giờ tan học, cảnh người lao động nghỉ ngơi sau thời gian làm việc hay cảnh của một gia đình đang đoàn tụ bên bếp lửa tại một nơi nào đó trong khu vực trung tâm có thể thu hút khách du lịch nước ngoài trong nhiều giờ.Thường các ống kính của du khách Việt Nam dùng để ghi lại những khoảnh khắc đẹp về phong cảnh, di sản.. thì, trong khi ống kính của du khách nước ngoài thường để khám phá cuộc sống hàng ngày ở Việt Nam"
     





    Hiên nay một số công ty du lịch lữ hành đã tổ chức các tua du lịch chụp ảnh nhưng Do yêu cầu cao nên chi phí của loại hình du lịch này thường cao hơn 25-30% so với tour bình thường vì các công ty du lịch phải mời các nhiếp ảnh gia và người mẫu để phục vụ cho một nhóm nhỏ khách du lịch. Một số nhà khai thác tour du lịch đã hợp tác với các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp để tổ chức các tour du lịch chụp ảnh cho khách du lịch trong nước và ngoài nước.


    Những tác phẩm gặt hái được sau các chuyến du lịch chụp ảnh do TCNA&ĐS tổ chức

     Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống có một đội ngũ phóng viên, cộng tác viên là các nghệ sĩ nhiếp ảnh đại diện ở các khu vực trên cả nước, rất am hiếu từng chi tiết của các địa điểm chụp ảnh. Chúng tôi luôn tìm tòi khám phá để tìm ra những góc ngoạn mục tại mỗi điểm đến và sắp xếp, hướng dẫn tất cả mọi thứ cho khách du lịch để họ có được những bức ảnh đẹp nhất. Đây là một lĩnh vực mới mà chúng tôi đang hướng đến để chuyên nghiệp hóa các tú du lịch chụp ảnh và tổ chức sự kiện. Trong các chuyến đi chúng tôi  luôn cập nhật thông tin hàng giờ, hàng ngày. Sau mỗi chuyển du lịch các tác phẩm tốt của khách du lịch được chúng tôi đăng tải quảng bá rỗng rãi trên Tạp chí Nhiếp ảnh và Đời sống in và điện tử.
            Sỹ Minh
     

Top